Nghị định 225/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 18 tháng 8 năm 2025, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc cải thiện môi trường đầu tư tại Việt Nam, đặc biệt là trong lĩnh vực đấu thầu và lựa chọn nhà đầu tư. Nghị định này sửa đổi và bổ sung một số điều của các Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu, tập trung vào việc làm rõ các quy định về chỉ định nhà đầu tư và quy trình giải quyết kiến nghị trong đấu thầu.
Một trong những điểm nổi bật của Nghị định là việc bổ sung Chương IVb "Chỉ định nhà đầu tư" vào Nghị định 115/2024/NĐ-CP, quy định chi tiết về các loại dự án được phép áp dụng hình thức chỉ định nhà đầu tư. Theo đó, các dự án sau đây có thể được chỉ định nhà đầu tư:
- Dự án công nghệ chiến lược: Các dự án do nhà đầu tư đề xuất mà nhà đầu tư đó có quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng đối với công nghệ thuộc danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, pháp luật về công nghệ cao.
- Dự án hạ tầng số: Các dự án cần tiếp tục lựa chọn nhà đầu tư trước đó đã triển khai hạ tầng số, nền tảng số nhằm bảo đảm tương thích, đồng bộ, kết nối về kỹ thuật.
- Dự án cấp bách: Các dự án cần đẩy nhanh tiến độ, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm lợi ích quốc gia do nhà đầu tư đề xuất, bao gồm:
Dự án cần thực hiện để ngăn chặn, khắc phục ngay hoặc để xử lý kịp thời hậu quả gây ra do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ, sự cố, thảm họa hoặc sự kiện bất khả kháng khác.
Dự án quan trọng quốc gia được áp dụng hình thức chỉ định nhà đầu tư theo Nghị quyết của Quốc hội.
Dự án thuộc trường hợp chỉ định nhà đầu tư theo quy định của pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực.
Dự án cần đẩy nhanh tiến độ nhằm phục vụ các sự kiện quan trọng.
Dự án có hoạt động lấn biển nhằm tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội của địa phương theo chỉ đạo của các cấp có thẩm quyền.
Dự án phát triển đô thị theo mô hình TOD thuộc phạm vi dự án đường sắt quốc gia theo quy định của pháp luật về đường sắt.
Nghị định cũng quy định rõ quy trình chỉ định nhà đầu tư, bao gồm quy trình thông thường và quy trình rút gọn áp dụng cho các dự án do nhà đầu tư đề xuất. Đặc biệt, đối với các dự án yêu cầu tiến độ cấp bách, nhà đầu tư có thể đồng thời triển khai xây dựng công trình trong khi hoàn tất đàm phán, ký kết hợp đồng.
Ngoài ra, Nghị định bổ sung Chương VIIIa về giải quyết kiến nghị trong đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, quy định rõ điều kiện, thẩm quyền và quy trình xử lý kiến nghị, giúp tăng cường tính minh bạch và công bằng trong quá trình đấu thầu.
Tác động tiềm tàng đến thị trường
Thúc đẩy đầu tư vào công nghệ: Việc ưu tiên chỉ định nhà đầu tư cho các dự án công nghệ chiến lược có thể khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, tạo ra các sản phẩm và dịch vụ mới có giá trị gia tăng cao.
Đẩy nhanh tiến độ các dự án quan trọng: Quy định về chỉ định nhà đầu tư cho các dự án cấp bách giúp đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Tăng tính minh bạch và công bằng: Việc bổ sung quy định về giải quyết kiến nghị trong đấu thầu giúp tăng cường tính minh bạch và công bằng trong quá trình lựa chọn nhà đầu tư, giảm thiểu rủi ro tranh chấp.
Nhìn chung, Nghị định 225/2025/NĐ-CP là một bước đi đúng hướng nhằm cải thiện môi trường đầu tư, khuyến khích đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao và đẩy nhanh tiến độ các dự án quan trọng, đồng thời tăng cường tính minh bạch và công bằng trong quá trình đấu thầu. Tuy nhiên, để Nghị định phát huy hiệu quả tối đa, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương trong quá trình triển khai thực hiện.