Bất chấp làn sóng cam kết chuyển đổi xanh, lượng phát thải khí nhà kính của ngành thời trang toàn cầu vẫn tăng gần 14% chỉ trong 2 năm, chạm mốc kỷ lục 1 tỷ tấn carbon mỗi năm. Tình trạng này đang đặt ra thách thức sống còn đối với các mắt xích sản xuất dệt may, với nguy cơ bị bào mòn tới 34% lợi nhuận vào năm 2030.
Áp lực chi phí và nghịch lý nguyên liệu
Theo báo cáo từ Apparel Impact Institute (Aii), lượng phát thải của ngành may mặc đã tăng 6,3% trong năm gần nhất sau khi đã tăng 7,5% ở năm trước đó. Nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ việc gia tăng sử dụng sợi tổng hợp, đặc biệt là polyester nguyên sinh từ dầu mỏ do có giá thành rẻ hơn nhiều so với sợi tái chế.
Việc các thương hiệu toàn cầu chạy theo tối ưu chi phí ngắn hạn đã kéo lùi nỗ lực giảm phát thải, biến mục tiêu khí hậu thành nghịch lý khi cam kết tăng gấp 7 lần nhưng lượng phát thải vẫn lập đỉnh.
Tác động & Nhận định đối với dệt may Việt Nam
Việt Nam là một trong những trung tâm xuất khẩu dệt may lớn nhất thế giới, do đó xu hướng này mang lại nhiều cảnh báo quan trọng:
- Rào cản xuất khẩu: Các thị trường lớn như EU và Mỹ đang chuẩn bị áp dụng cơ chế điều chỉnh biên giới carbon và tiêu chuẩn ESG khắt khe. Các doanh nghiệp gia công chậm chuyển đổi sẽ đối mặt nguy cơ mất đơn hàng.
- Áp lực vốn đầu tư: Doanh nghiệp dệt may trong nước buộc phải đầu tư năng lượng tái tạo và công nghệ tuần hoàn, làm gia tăng chi phí vốn (Capex) trong ngắn hạn.
- Phân hóa cổ phiếu: Những doanh nghiệp dệt may chủ động xanh hóa như TNG, MSH, STK sẽ có lợi thế cạnh tranh dài hạn so với các đơn vị phụ thuộc nguyên liệu truyền thống.