Áp lực thanh khoản trong hệ thống ngân hàng được dự báo sẽ hạ nhiệt trong 6 tháng cuối năm 2026, nhờ tỷ lệ tiền mặt lưu thông giảm và dòng tiền từ hoạt động bán vàng quay trở lại. Điều này diễn ra trong bối cảnh ngành ngân hàng đã ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận mạnh mẽ trong quý 2/2026 và hoàn thành gần một nửa kế hoạch lợi nhuận cả năm.
Diễn biến chi tiết
Theo phân tích của Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), tỷ lệ tiền mặt lưu thông ngoài hệ thống đã giảm từ 12,1% (tháng 2/2026) xuống 10,5% (cuối tháng 5/2026). Cùng với dòng tiền từ hoạt động bán vàng của người dân trong tháng 7/2026, VDSC kỳ vọng tiền gửi sẽ quay trở lại hệ thống, giúp giảm bớt áp lực thanh khoản.
Ngành ngân hàng đã có một quý 2/2026 khởi sắc với tổng lợi nhuận trước thuế của 27 ngân hàng niêm yết đạt gần 111.000 tỷ đồng, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước và 18% so với quý trước. Tổng thu nhập hoạt động toàn ngành đạt hơn 217.000 tỷ đồng, tăng 14% so với quý trước. Lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, tổng lợi nhuận trước thuế toàn ngành đạt hơn 205.000 tỷ đồng, tăng 20% so với cùng kỳ, cải thiện đáng kể so với mức 14% của quý 1/2026.
Một số ngân hàng nổi bật với tăng trưởng lợi nhuận cao bao gồm VPB (+68%), CTG (+37%), VCB (+33%), HDB (+31%), MBB (+27%), TCB (+22%). Ngược lại, SSB (-55%), EIB (-54%) và STB (-44%) ghi nhận giảm sút.
Đến cuối quý 2/2026, ngành ngân hàng đã hoàn thành khoảng 47% mục tiêu lợi nhuận cả năm. Trong đó, nhóm ngân hàng thương mại quốc doanh (52%) và nhóm quy mô nhỏ (78%) đang dẫn đầu tiến độ. Tuy nhiên, tăng trưởng huy động toàn hệ thống chỉ đạt 5,0% từ đầu năm, thấp hơn 3,3 điểm phần trăm so với tăng trưởng tín dụng, khiến khoảng cách giữa huy động và tín dụng tiếp tục nới rộng.
Tác động & Nhận định
- Giảm áp lực thanh khoản: Sự cải thiện về thanh khoản trong nửa cuối năm sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động cho vay và đầu tư của các ngân hàng.
- Tăng trưởng lợi nhuận ổn định: Kết quả kinh doanh khả quan trong quý 2/2026 cho thấy khả năng sinh lời của ngành ngân hàng vẫn được duy trì, đặc biệt là ở các ngân hàng lớn và quốc doanh.
- Rủi ro từ chênh lệch huy động-tín dụng: Mặc dù áp lực thanh khoản tổng thể giảm, sự chênh lệch giữa tăng trưởng huy động và tín dụng vẫn là một điểm cần theo dõi, có thể ảnh hưởng đến biên lợi nhuận ròng (NIM) của một số ngân hàng nếu chi phí vốn tăng cao.
- Cơ hội đầu tư: Các ngân hàng có tăng trưởng lợi nhuận và huy động tốt sẽ có lợi thế trong môi trường kinh doanh hiện tại.