Ngành mía đường Việt Nam đang đối mặt áp lực tiêu thụ lớn do tình trạng dư thừa nguồn cung, giá nội địa thấp hơn khu vực, đường nhập lậu và cạnh tranh gay gắt từ si-rô ngô HFCS. Theo thông tin từ Hiệp hội Mía đường Việt Nam (VSSA) và Cục Hải quan, lượng HFCS nhập khẩu tăng cao khiến đầu ra của các nhà máy đường trong nước gặp nhiều trở ngại.
Những yếu tố nào đang đè nặng lên giá đường nội địa?
Số liệu từ Cục Hải quan cho thấy trong tháng 10/2026, lượng si-rô ngô hàm lượng fructose cao (HFCS) nhập khẩu đạt 29.432 tấn. Lũy kế 10 tháng đầu năm, lượng HFCS nhập khẩu đạt 205.885 tấn, bằng 111% so với cùng kỳ năm trước. Nhóm doanh nghiệp nước giải khát – khách hàng tiêu thụ đường tinh luyện chính – đang gia tăng sử dụng HFCS để thay thế đường mía.
Bên cạnh đó, thị trường còn chịu sức ép từ đường nhập lậu qua biên giới Lào, Campuchia và đường Thái Lan không rõ nguồn gốc. Theo ông Nguyễn Văn Lộc, Chủ tịch VSSA, dù giá đường quốc tế có xu hướng phục hồi trong quý III và quý IV, giá đường Việt Nam vẫn thấp hơn đáng kể so với khu vực. Đáng chú ý, TS Cao Anh Đương, Phó Chủ tịch VSSA, cho biết năng suất đường bình quân niên vụ 2024/2025 của Việt Nam đạt 6,69 tấn/ha, cao nhất ASEAN, vượt qua Thái Lan (5,20 tấn/ha). Tuy nhiên, giá bán trong nước chỉ bằng 66% so với Philippines, 70% so với Indonesia và 94% so với Trung Quốc.
Tác động tới nhà đầu tư
Tình trạng dư cung và cạnh tranh giá rẻ đặt ra nhiều thách thức cho nhóm cổ phiếu ngành đường niêm yết (như SBT, QNS, SLS, LSS):
- Biên lợi nhuận chịu sức ép: Giá bán thấp kết hợp tiêu thụ chậm có thể làm tăng chi phí lưu kho và giảm biên lợi nhuận của các nhà máy luyện đường.
- Nguy cơ thu hẹp sản xuất: Tồn kho kéo dài có thể buộc các doanh nghiệp cắt giảm công suất hoặc thu hẹp vùng nguyên liệu.
- Chờ đợi can thiệp chính sách: VSSA đã kiến nghị đề xuất áp thuế suất 20% đối với đồ uống sử dụng HFCS trong khuôn khổ Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt; tiến trình xem xét chính sách này sẽ là yếu tố then chốt cần theo dõi.
Dữ liệu thị trường liên quan
Số liệu từ cơ sở dữ liệu TitanLabs, cập nhật phiên 20/11/2026; bấm vào mã để xem hồ sơ đầy đủ (định giá, dòng tiền, kỹ thuật).
| Mã | Giá | Phiên | P/E | Khối ngoại ròng 5 phiên |
|---|---|---|---|---|
| SBT | 21.100đ | 0,00% | 24,8 | +1,4 tỷ |
| QNS | 48.000đ | -0,21% | 8,8 | — |
| SLS | 122.000đ | +0,83% | 9 | — |
| LSS | 7.400đ | -1,20% | 15 | 0 tỷ |