Một khảo sát mới của Diễn đàn các tổ chức Tiền tệ và Tài chính Chính thức (OMFIF) cho thấy, lần đầu tiên kể từ năm 2023, số lượng các ngân hàng trung ương có kế hoạch giảm tỷ trọng nắm giữ đồng đô la Mỹ (USD) nhiều hơn nhóm có ý định tăng trong 10 năm tới. Đồng thời, tỷ lệ ngân hàng trung ương có kế hoạch tăng đầu tư vào vàng đạt mức kỷ lục, bất chấp giá kim loại quý này đã tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm trước.
Diễn biến chi tiết
Cuộc khảo sát năm 2026 của OMFIF, thực hiện từ tháng 3 đến tháng 5 với sự tham gia của 74 ngân hàng trung ương, chỉ ra rằng yếu tố địa chính trị toàn cầu đã vượt qua môi trường chính trị nội bộ của Mỹ trở thành nguyên nhân chính làm giảm sức hấp dẫn của USD. Ngược lại, rủi ro địa chính trị gia tăng và những nghi ngờ về sự ổn định của hệ thống tiền tệ quốc tế đang thúc đẩy nhu cầu mạnh mẽ đối với vàng.
Báo cáo nhấn mạnh vàng đã trở thành trọng tâm trong chiến lược quản lý dự trữ quốc gia của 82% ngân hàng trung ương. Đáng chú ý, 51% đơn vị tham gia khảo sát xem vàng là công cụ phòng vệ trước rủi ro, tăng 11 điểm phần trăm so với năm 2024. Trong ngắn hạn, vàng là loại tài sản mà các ngân hàng trung ương có kế hoạch tăng nắm giữ nhiều nhất, với 30% dự định tăng tỷ trọng phân bổ trong vòng một đến hai năm tới.
Trước đó, khảo sát thường niên của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cũng cho thấy 90% trong hơn 70 ngân hàng trung ương tham gia dự báo tổng lượng vàng dự trữ của họ sẽ tăng trong năm tới.
Tác động & Nhận định
Xu hướng dịch chuyển khỏi USD sang vàng của các ngân hàng trung ương phản ánh sự lo ngại ngày càng tăng về rủi ro địa chính trị và tính ổn định của đồng bạc xanh như một tài sản dự trữ chính. Điều này có thể có những tác động đáng kể:
- Hỗ trợ giá vàng: Nhu cầu mua vàng mạnh mẽ từ các ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục là yếu tố hỗ trợ vững chắc cho giá vàng trên thị trường quốc tế.
- Suy yếu vị thế USD: Việc giảm tỷ trọng nắm giữ USD có thể ảnh phe một sự suy yếu dần về vai trò của đồng tiền này trong hệ thống tài chính toàn cầu về dài hạn.
- Đa dạng hóa dự trữ: Các quốc gia đang tìm cách đa dạng hóa dự trữ ngoại hối để giảm thiểu rủi ro, không chỉ phụ thuộc vào một loại tiền tệ duy nhất.
Đối với nhà đầu tư Việt Nam, đây là một tín hiệu cho thấy vàng vẫn là tài sản trú ẩn an toàn hấp dẫn trong bối cảnh bất ổn toàn cầu, đồng thời cần theo dõi sát sao biến động của USD so với các đồng tiền chủ chốt khác và tác động lên dòng vốn đầu tư.