Sberbank, ngân hàng thuộc sở hữu phần lớn của chính phủ Nga và là ngân hàng lớn nhất quốc gia này, vừa đưa ra cảnh báo nghiêm trọng về khả năng hệ thống ngân hàng Nga thiếu hụt thanh khoản đồng rúp. Điều này có thể khiến các ngân hàng không còn đủ khả năng tiếp tục mua trái phiếu chính phủ (OFZ) để tài trợ cho thâm hụt ngân sách liên bang đang ngày càng lớn của Bộ Tài chính.
Diễn biến chi tiết
Ông Taras Skvortsov, Phó Chủ tịch kiêm Giám đốc Tài chính của Sberbank, tiết lộ khoảng 2.000 tỷ rúp (tương đương 25,2 tỷ USD) đã bị rút khỏi hệ thống ngân hàng Nga kể từ đầu năm, làm suy giảm đáng kể lượng tiền mặt có sẵn. Trong bối cảnh thanh khoản ngày càng eo hẹp và các đợt đấu giá trái phiếu chính phủ tạm dừng, Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) có thể sẽ phải chịu áp lực lớn hơn để bơm vốn vào hệ thống, nhằm duy trì nhu cầu mua trái phiếu.
Skvortsov nhấn mạnh: “Hiện nay, các ngân hàng chỉ còn đủ nguồn vốn để cho vay khách hàng và đây là hoạt động cốt lõi của họ.” Ông nói thêm rằng các ngân hàng chỉ mua trái phiếu OFZ khi có thanh khoản dư thừa và tin tưởng nguồn vốn đó sẽ ổn định, nhưng tình hình hiện tại hoàn toàn ngược lại.
Trong nửa đầu năm 2026, ngân sách liên bang Nga đã ghi nhận mức thâm hụt 5.700 tỷ rúp (tương đương 71,8 tỷ USD), chủ yếu do chi tiêu quốc phòng vượt dự kiến. Chi phí liên quan đến xung đột của Nga trong năm nay có thể vượt dự toán từ 4.000-5.000 tỷ rúp (tương đương 50,4-63 tỷ USD), buộc Bộ Tài chính phải huy động thêm khoảng 2.000-3.000 tỷ rúp (tương đương 25,2-37,8 tỷ USD) thông qua phát hành trái phiếu.
Tác động & Nhận định
Cảnh báo từ Sberbank cho thấy thách thức tài chính ngày càng lớn mà chính phủ Nga phải đối mặt khi cố gắng tài trợ cho chi tiêu ngân sách, đặc biệt là chi phí quốc phòng. Nếu các ngân hàng thương mại không còn đủ khả năng mua trái phiếu, Ngân hàng Trung ương Nga có thể phải can thiệp mạnh hơn, tiềm ẩn rủi ro lạm phát và gây áp lực lên tỷ giá đồng rúp. Tình hình này có thể ảnh hưởng đến ổn định kinh tế vĩ mô của Nga và tác động gián tiếp đến thị trường tài chính toàn cầu thông qua các kênh liên kết về năng lượng và thương mại.