Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa ban hành Thông tư 25/2026/TT-NHNN, sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 22/2019/TT-NHNN về giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng. Điểm đáng chú ý nhất của thông tư mới, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, là việc nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40%.
Diễn biến chi tiết
Trước đó, NHNN đã liên tục giảm tỷ lệ này từ 40% xuống 37%, sau đó là 34%, và chính thức áp dụng mức 30% kể từ ngày 1/10/2023. Việc điều chỉnh mới nhất đưa tỷ lệ này trở lại mức 40%, tương đương với giai đoạn áp dụng từ năm 2020 đến 2021. Tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn là chỉ số quan trọng phản ánh sự chênh lệch kỳ hạn giữa nguồn vốn huy động và tài sản sinh lời của các ngân hàng.
Việc nâng trần này đồng nghĩa với việc các ngân hàng có thể sử dụng nhiều hơn nguồn vốn ngắn hạn để cấp tín dụng cho các khoản vay có thời hạn dài hơn, qua đó mở rộng khả năng cung cấp vốn cho nền kinh tế trong các lĩnh vực cần vốn trung và dài hạn.
Tác động & Nhận định
- Mở rộng tín dụng: Quyết định này sẽ giúp các ngân hàng có thêm dư địa để đẩy mạnh cho vay trung và dài hạn, đặc biệt là vào các lĩnh vực như bất động sản, sản xuất kinh doanh, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Điều này có thể giải phóng một lượng lớn vốn trong hệ thống, đặc biệt khi nhu cầu tín dụng trung dài hạn thường cao.
- Hỗ trợ doanh nghiệp: Doanh nghiệp có thể tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn cho các dự án đầu tư dài hạn, thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh và tạo việc làm.
- Rủi ro thanh khoản: Mặc dù mang lại lợi ích về tín dụng, việc nới lỏng tỷ lệ này cũng có thể làm gia tăng rủi ro thanh khoản cho hệ thống ngân hàng nếu việc quản lý kỳ hạn không được chặt chẽ, đặc biệt trong bối cảnh phần lớn tiền gửi vẫn là ngắn hạn. Tuy nhiên, NHNN có thể đã cân nhắc kỹ lưỡng các yếu tố vĩ mô và nội tại của hệ thống để đưa ra quyết định này.
- Tác động đến lợi nhuận ngân hàng: Việc cho vay trung dài hạn thường mang lại biên lợi nhuận cao hơn cho ngân hàng, do đó, quyết định này có thể tác động tích cực đến lợi nhuận của các ngân hàng trong dài hạn, đặc biệt là những ngân hàng có cơ cấu vốn và tín dụng có thể tận dụng tốt sự thay đổi này.
Động thái của NHNN được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ khó khăn về vốn cho nền kinh tế, đặc biệt là sau giai đoạn tăng trưởng tín dụng chậm và áp lực thanh khoản nhất định trong hệ thống.