Việc Ngân hàng Nhà nước xem xét và điều chỉnh trần tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) lên mức 95% đang mở ra dư địa mở rộng tín dụng nhằm phục vụ đà tăng trưởng kinh tế. Dẫu vậy, cơ cấu nguồn vốn hiện tại với tỷ trọng tiền gửi ngắn hạn chiếm áp đảo đang đặt các nhà băng trước áp lực lớn về chênh lệch kỳ hạn.
Áp lực mất cân đối kỳ hạn nguồn vốn
Theo các quy định an toàn mới, tỷ lệ LDR được nới lỏng nhằm tháo gỡ điểm nghẽn thanh khoản cho vay, thay vì kiểm soát chặt chẽ như các dự thảo tỷ lệ cấp tín dụng trước đó. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất của hệ thống nằm ở chỗ:
- Khoảng 70-80% tiền gửi dân cư và tổ chức tại các ngân hàng thương mại là kỳ hạn ngắn (dưới 12 tháng).
- Trong khi đó, nhu cầu vay vốn phục vụ sản xuất kinh doanh, cơ sở hạ tầng và bất động sản chủ yếu là trung và dài hạn.
- Việc gia tăng tỷ lệ cho vay trên nguồn vốn huy động có thể đẩy rủi ro thanh khoản lên cao nếu dòng tiền ngắn hạn biến động mạnh.
Tác động & Nhận định đối với thị trường
Để giải bài toán này, các ngân hàng thương mại buộc phải tăng cường phát hành trái phiếu dài hạn hoặc chấp nhận tăng lãi suất huy động kỳ hạn dài để giữ chân khách hàng.
- Biên lãi ròng (NIM) của nhóm ngân hàng có thể chịu sức ép thu hẹp nếu chi phí huy động vốn dài hạn tăng cao.
- Thị trường trái phiếu doanh nghiệp và trái phiếu ngân hàng kỳ vọng sẽ sôi động hơn để bù đắp khoảng trống vốn thiếu hụt.
- Nhà đầu tư cổ phiếu ngân hàng cần chú ý đến tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn cũng như bộ đệm vốn (CAR) của từng ngân hàng để chọn lọc danh mục an toàn.