Trước bối cảnh rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng quốc tế gia tăng, Việt Nam đang đặt mục tiêu cấp thiết nâng mức dự trữ dầu mỏ và sản phẩm xăng dầu lên khoảng 90 ngày nhập ròng vào năm 2030.
Thực trạng và bài toán hạ tầng dự trữ
Hiện tại, mức dự trữ xăng dầu quốc gia của Việt Nam chỉ tương đương khoảng 7-10 ngày sử dụng. Khi cộng gộp dự trữ thương mại của các doanh nghiệp đầu mối (khoảng 20 ngày), thương nhân phân phối và tồn kho tại hai nhà máy lọc dầu lớn, tổng dung lượng toàn hệ thống chỉ đạt khoảng hơn 30 ngày.
Theo quy hoạch năng lượng quốc gia, đến năm 2030 mức dự trữ 90 ngày nhập ròng sẽ được phân bổ gồm: 25 ngày dự trữ sản xuất, 35 ngày dự trữ thương mại và 30 ngày dự trữ quốc gia. Để hoàn thành mục tiêu này, bài toán đặt ra không chỉ dừng lại ở việc rót vốn xây dựng hạ tầng kho bãi quy mô lớn mà còn đòi hỏi cơ chế tài chính linh hoạt để mua hàng, chi phí luân chuyển và quản trị rủi ro tồn kho khi giá dầu biến động mạnh.
Tác động & Nhận định
Việc gia tăng năng lực dự trữ năng lượng có ý nghĩa chiến lược đối với ổn định vĩ mô và an ninh năng lượng quốc gia:
- Doanh nghiệp hạ nguồn: Các đơn vị đầu mối như PLX hay OIL có thể đối mặt áp lực chi phí vốn lớn hơn để mở rộng kho chứa và duy trì lượng hàng tồn kho bắt buộc, nhưng lại có lợi thế quy mô dài hạn.
- Kiểm soát lạm phát: Cơ chế xả kho dự trữ hiệu quả sẽ giúp nền kinh tế chống đỡ tốt hơn trước các cú sốc giá dầu thế giới, giảm thiểu tác động tiêu cực đến chỉ số CPI nội địa.