Mỹ và Iran đang đối mặt với những bất đồng sâu sắc chỉ vài ngày sau khi ký kết bản ghi nhớ nhằm chấm dứt hơn ba tháng đối đầu căng thẳng. Hai bên liên tiếp đưa ra những cách diễn giải trái ngược về các nội dung cốt lõi của thỏa thuận, phủ bóng lên triển vọng thực thi vốn được kỳ vọng sẽ mở đường cho giai đoạn giảm căng thẳng mới.
Diễn biến chi tiết
Trong khi Mỹ khẳng định eo biển Hormuz đã được mở lại hoàn toàn, Iran cho rằng các tàu thuyền vẫn phải tuân thủ những quy định do Tehran đặt ra. Washington cũng tuyên bố các thanh sát viên hạt nhân quốc tế sẽ sớm quay trở lại Iran, nhưng Tehran đã bác bỏ khả năng này một cách dứt khoát.
Ngày 23/6, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei khẳng định Tehran chưa gặp Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi và không có kế hoạch cho phép các thanh sát viên Liên Hợp Quốc tiếp cận những cơ sở hạt nhân bị hư hại. Tuyên bố này hoàn toàn đi ngược lại nhận định của Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Tổng thống Mỹ Donald Trump về khả năng Iran chấp nhận các cuộc thanh tra quy mô lớn. Ông Baghaei cũng loại trừ khả năng đàm phán về chương trình tên lửa của Iran.
Hai bên cũng bất đồng về việc sử dụng các tài sản bị phong tỏa, vấn đề xuất khẩu dầu mỏ và vai trò của Li-băng trong tiến trình giảm căng thẳng. Những mâu thuẫn này cho thấy sự thiếu đồng thuận cơ bản trong việc giải quyết các vấn đề cốt lõi.
Tác động & Nhận định
Những bất đồng giữa Mỹ và Iran có thể dẫn đến một số tác động tiêu cực
- Gia tăng căng thẳng địa chính trị: Sự thiếu hụt cam kết và hiểu biết chung về thỏa thuận có thể khiến căng thẳng trong khu vực Trung Đông leo thang trở lại, ảnh hưởng đến ổn định toàn cầu.
- Giá dầu: Bất ổn tại eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng, có thể gây ra biến động mạnh về giá dầu mỏ thế giới, tác động trực tiếp đến nền kinh tế toàn cầu và các thị trường năng lượng.
- Thị trường tài chính: Sự không chắc chắn về chính sách hạt nhân và các biện pháp trừng phạt có thể gây ra tâm lý lo ngại trên các thị trường tài chính, đặc biệt là các tài sản rủi ro.
Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến tình hình để đánh giá rủi ro địa chính trị và tiềm năng ảnh hưởng đến giá hàng hóa và thị trường chứng khoán.