Mỹ đang nỗ lực gia tăng sản xuất khoáng sản chiến lược để giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc, đặc biệt kể từ khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng. Chính quyền đã thành lập kho dự trữ khoáng sản trị giá 12 tỷ USD và duyệt chi hàng tỷ USD ngân sách liên bang để thúc đẩy khai thác, chế biến đất hiếm trong nước.
Diễn biến chi tiết
Tổng thống Trump khẳng định mục tiêu đưa Mỹ trở lại vị thế siêu cường khoáng sản thế giới, nhấn mạnh tầm quan trọng của các khoáng sản chiến lược như antimon (sản xuất pin ô tô, đạn dược), samarium (điều trị ung thư, vũ khí chính xác) và germanium (pin mặt trời, thiết bị quân sự). Ông cho rằng những nguyên liệu này là "những nguyên liệu thô tạo nên sức mạnh của nước Mỹ" và cần được khai thác, tinh chế và sản xuất nội địa.
Tuy nhiên, tham vọng này đang đối mặt với thách thức lớn là thiếu hụt lao động lành nghề. Các công ty trong ngành gặp khó khăn trong việc tìm kiếm đủ nhân sự để mở rộng dự án, từ đội ngũ chuyên môn khai khoáng đến thợ lắp đặt đường ống và thợ điện. Tình trạng này trầm trọng hơn do phải cạnh tranh lao động với các trung tâm dữ liệu.
Nhằm giải quyết vấn đề này, Nhà Trắng đã công bố hỗ trợ 180 triệu USD để tăng gấp đôi lượng sinh viên tốt nghiệp ngành khai khoáng vào năm 2028. Gói hỗ trợ bao gồm 100 triệu USD từ Bộ Năng lượng dành cho 14 trường đào tạo khai khoáng và 80 triệu USD từ Lầu Năm Góc dành cho 3 trường để đào tạo thế hệ chuyên gia địa chất, luyện kim và kỹ sư khai khoáng tiếp theo.
Tác động & Nhận định
Việc Mỹ cố gắng phá thế thống trị khoáng sản của Trung Quốc có ý nghĩa địa chính trị và kinh tế lớn. Nếu thành công, điều này có thể thay đổi chuỗi cung ứng toàn cầu và giảm rủi ro địa chính trị cho nhiều ngành công nghiệp. Tuy nhiên, nút thắt nhân lực cho thấy quá trình này sẽ rất phức tạp và tốn kém thời gian. Đối với Việt Nam, sự thay đổi trong chuỗi cung ứng khoáng sản có thể tạo ra cả cơ hội và thách thức trong việc thu hút đầu tư hoặc điều chỉnh chiến lược xuất nhập khẩu nguyên liệu liên quan.