Mỹ đã chính thức cho phép Iran xuất khẩu dầu thô, sản phẩm dầu mỏ và hóa dầu trong vòng 60 ngày, bắt đầu từ ngày 22/6 đến hết ngày 21/8. Động thái này được đưa ra trong bối cảnh Washington đang nỗ lực đạt được một thỏa thuận hòa bình toàn diện với Tehran, đổi lại Iran sẽ cho phép các chuyên gia quốc tế giám sát chương trình hạt nhân và đảm bảo tự do hàng hải qua eo biển Hormuz.
Diễn biến chi tiết
Giấy phép chung do Bộ Tài chính Mỹ công bố cho phép các giao dịch liên quan đến dầu mỏ Iran, bao gồm cả các dịch vụ ngân hàng, bảo hiểm và vận tải. Theo quy định này, Iran có thể nhận thanh toán bằng USD cho các giao dịch được cấp phép. Tuy nhiên, quy định cũng nêu rõ Cuba, Triều Tiên và Crimea không nằm trong phạm vi được miễn trừ. Mặc dù được phép bán dầu trở lại, điều này không đồng nghĩa với việc Mỹ sẽ nối lại nhập khẩu dầu quy mô lớn từ Iran, do Washington đã gần như ngừng nhập khẩu kể từ cuộc cách mạng Iran năm 1979.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent chia sẻ trên mạng xã hội X rằng: “Theo đúng tinh thần các cuộc đàm phán hiệu quả đang diễn ra tại Thụy Sỹ, Iran đã cam kết bảo đảm tàu thuyền được đi lại tự do và thông suốt qua eo biển Hormuz, đồng thời cho phép các chuyên gia của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) vào nước này để kiểm tra chương trình hạt nhân”. Giấy phép tạm thời này có thời hạn 60 ngày nhằm hỗ trợ quá trình đàm phán.
Tác động & Nhận định
- Giá dầu: Việc miễn trừ này có thể tăng nguồn cung dầu toàn cầu trong ngắn hạn, gây áp lực giảm nhẹ lên giá dầu. Tuy nhiên, tác động có thể hạn chế nếu đây chỉ là động thái tạm thời và quy mô xuất khẩu chưa đủ lớn để thay đổi cục diện thị trường đáng kể.
- Quan hệ quốc tế: Đây là tín hiệu tích cực cho thấy sự xuống thang căng thẳng giữa Mỹ và Iran, mở ra cơ hội cho các thỏa thuận rộng lớn hơn trong tương lai, đặc biệt là liên quan đến chương trình hạt nhân và an ninh khu vực.
- Thị trường hàng hóa: Các nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến tiếp theo của đàm phán, vì bất kỳ sự thay đổi nào trong chính sách dầu mỏ của Iran đều có thể ảnh hưởng đến thị trường năng lượng toàn cầu và gián tiếp tác động đến lạm phát cũng như chính sách tiền tệ.
Động thái này cho thấy nỗ lực của Mỹ trong việc sử dụng công cụ kinh tế để thúc đẩy mục tiêu ngoại giao, đồng thời cũng phản ánh sự linh hoạt trong chính sách đối ngoại của Washington nhằm giải quyết các vấn đề địa chính trị phức tạp. Các nhà đầu tư cần lưu ý đây chỉ là một giấy phép tạm thời và tình hình có thể thay đổi nhanh chóng tùy thuộc vào kết quả đàm phán.