Mỹ và Canada đang vướng vào một cuộc chiến thương mại leo thang, khởi nguồn từ việc Canada công bố danh sách 700 sản phẩm của Mỹ sẽ chịu thuế nhập khẩu mới lên đến 50%, có hiệu lực từ ngày 8/9. Đây là động thái đáp trả thuế 50% mà Mỹ đã áp lên 20 tỷ USD hàng hóa của Canada tuần trước. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần khẳng định Mỹ không cần Canada, thậm chí tuyên bố "nếu không có Mỹ, Canada không thể tồn tại".
Diễn biến chi tiết
Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế chỉ ra rằng hai nền kinh tế Mỹ và Canada có mối liên kết sâu sắc, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng và nguyên liệu. Canada là đối tác thương mại lớn thứ hai của Mỹ sau Mexico, với tổng giá trị trao đổi hàng hóa và dịch vụ năm ngoái lên đến 872 tỷ USD. Dù xuất khẩu của Canada phụ thuộc lớn vào Mỹ (chiếm 3/4 tổng kim ngạch), điều ngược lại cũng đúng: Mỹ có nhu cầu cao đối với hàng hóa từ láng giềng, đặc biệt là năng lượng.
Giáo sư Daniel Béland từ Đại học McGill nhấn mạnh rằng tuyên bố của ông Trump là "hoàn toàn sai", bởi Mỹ phụ thuộc vào dầu, khí đốt và các chuỗi sản xuất liên kết sâu rộng như ngành ôtô của Canada. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), dầu thô nhập khẩu từ Canada chiếm 20% tổng lượng tiêu thụ của Mỹ. Phần lớn lượng dầu này được chuyển đến các nhà máy lọc dầu ở vùng Trung Tây Mỹ, vốn được thiết kế để chế biến loại dầu nặng thành xăng, dầu diesel và nhiên liệu máy bay.
Tác động & Nhận định
- Rủi ro chuỗi cung ứng: Nếu cuộc chiến thương mại tiếp tục lan rộng, các ngành công nghiệp Mỹ, đặc biệt là năng lượng và nguyên liệu, sẽ đối mặt với rủi ro lớn do phụ thuộc vào nguồn cung từ Canada.
- Tác động kinh tế vĩ mô: Sự suy thoái trong quan hệ thương mại giữa hai đối tác lớn này có thể gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế của cả hai quốc gia, cũng như gây bất ổn cho thị trường toàn cầu.
- Giá năng lượng: Bất kỳ sự gián đoạn nào trong nguồn cung năng lượng từ Canada cũng có thể dẫn đến biến động giá dầu và khí đốt tại Mỹ, ảnh hưởng trực tiếp đến người tiêu dùng và doanh nghiệp.
Nhận định chung cho thấy, dù có những tuyên bố chính trị, thực tế kinh tế cho thấy Mỹ và Canada có sự phụ thuộc lẫn nhau đáng kể, và một cuộc chiến thương mại kéo dài sẽ gây thiệt hại cho cả hai bên.