Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích vào hệ thống phòng thủ ven biển và trận địa tên lửa của Iran trên đảo Greater Tunb vào ngày 16/7, theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM). Động thái này diễn ra sau khi Mỹ tái áp đặt phong tỏa hải quân và chỉ vài ngày sau khi lệnh ngừng bắn mong manh sụp đổ, làm dấy lên nguy cơ xung đột leo thang nghiêm trọng. Đáp lại, Iran tuyên bố đang trong “cuộc chiến sống còn” và đe dọa chặn thêm các tuyến xuất khẩu năng lượng trong khu vực.
Diễn biến chi tiết
Căng thẳng giữa Mỹ và Iran gia tăng từ ngày 12/7, khi Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược quan trọng đối với thương mại dầu mỏ toàn cầu. Các hoạt động quân sự liên tục diễn ra đã khiến tàu biển không thể lưu thông qua khu vực này. CENTCOM cho biết các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào “những năng lực quân sự mà Iran dùng để đe dọa các tàu đang tự do đi qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải quốc tế có ý nghĩa sống còn đối với thương mại toàn cầu”. Ba quan chức Mỹ tiết lộ với Reuters rằng các cuộc không kích này nhằm phá hủy các năng lực quân sự cần thiết trước khi triển khai các chiến dịch phức tạp hơn. Quân đội Mỹ cũng đã vô hiệu hóa một tàu hàng đang hướng đến đảo Kharg của Iran bằng tên lửa. Thông tin về việc giá dầu Brent đã tăng lên 84,95 USD/thùng, mức cao nhất trong 1 tháng, phản ánh lo ngại của thị trường về gián đoạn nguồn cung.
Tác động & Nhận định
Diễn biến căng thẳng tại eo biển Hormuz có tác động tiêu cực trực tiếp đến thị trường năng lượng toàn cầu và có thể ảnh hưởng đến kinh tế vĩ mô. Việc giá dầu Brent tăng vọt cho thấy thị trường đang phản ứng mạnh với nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ khu vực Trung Đông. Đối với nhà đầu tư Việt Nam, sự leo thang này có thể dẫn đến:
- Áp lực lạm phát: Giá dầu tăng sẽ đẩy chi phí sản xuất và vận chuyển, gây áp lực lên lạm phát trong nước.
- Ảnh hưởng đến các ngành kinh tế: Các ngành phụ thuộc nhiều vào năng lượng như vận tải, sản xuất sẽ chịu tác động tiêu cực.
- Tâm lý thị trường: Tâm lý lo ngại về xung đột địa chính trị có thể khiến nhà đầu tư thận trọng hơn, dẫn đến biến động trên thị trường chứng khoán.
Các nhà phân tích hiện vẫn đánh giá kịch bản xung đột toàn diện ít khả năng xảy ra, nhưng tình hình vẫn cần được theo dõi chặt chẽ vì những hệ lụy khó lường đến kinh tế toàn cầu và Việt Nam.