Tổng thống Donald Trump vừa tuyên bố khôi phục lệnh phong tỏa đối với tàu thuyền ra vào các cảng và khu vực ven biển Iran, đồng thời yêu cầu thu khoản phí tương đương 20% giá trị tất cả hàng hóa vận chuyển qua eo biển Hormuz. Động thái này, được ông Trump khẳng định là để Mỹ trở thành “lực lượng bảo vệ” eo biển, đã khiến căng thẳng giữa Washington và Tehran leo thang nghiêm trọng, biến eo biển Hormuz thành tâm điểm của xung đột.
Diễn biến chi tiết
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết quân đội nước này sẽ nối lại hoạt động phong tỏa tàu thuyền ra vào các cảng và vùng ven biển Iran từ 16h00 ngày 14/7 (giờ New York). Ngay sau đó, CENTCOM cũng thông báo Mỹ đã bắt đầu đêm thứ ba liên tiếp tiến hành không kích Iran, với mục đích làm suy yếu năng lực của Iran liên quan đến eo biển Hormuz. Trước đó, ông Trump đã tuyên bố Washington sẽ tiếp tục các đợt tấn công nhằm vào Iran, đồng thời khẳng định trên mạng xã hội Truth Social rằng eo biển Hormuz “sẽ tiếp tục mở, dù có hoặc không có Iran”. Theo kế hoạch, tàu Iran sẽ bị cấm ra vào eo biển, trong khi tàu của các nước khác vẫn được phép lưu thông nhưng phải chịu khoản phí mới.
Tác động & Nhận định
Những diễn biến trên đã lập tức tác động mạnh đến thị trường năng lượng. Giá hợp đồng tương lai dầu Brent tăng khoảng 10%, lên gần 83,63 USD/thùng ngay sau khi thông tin được công bố. Trong khi đó, thị trường cổ phiếu và trái phiếu đồng loạt giảm điểm. Việc phong tỏa và thu phí qua eo biển Hormuz, một tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu, có thể dẫn đến:
- Biến động mạnh giá dầu: Gây lo ngại về nguồn cung, đẩy giá dầu lên cao hơn nữa và ảnh hưởng đến chi phí năng lượng toàn cầu.
- Gia tăng chi phí vận tải: Khoản phí 20% giá trị hàng hóa sẽ làm tăng đáng kể chi phí logistics cho các doanh nghiệp có hoạt động thương mại qua Hormuz, có thể dẫn đến lạm phát.
- Rủi ro địa chính trị: Căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran tiềm ẩn nguy cơ xung đột vũ trang, tác động tiêu cực đến niềm tin nhà đầu tư và sự ổn định của thị trường tài chính toàn cầu.
- Ảnh hưởng chuỗi cung ứng: Các doanh nghiệp Việt Nam phụ thuộc vào nhập khẩu dầu hoặc có tuyến vận tải qua khu vực này có thể chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chi phí tăng và rủi ro gián đoạn.