Mỹ và Iran đang đẩy cao căng thẳng ngoại giao trước thời điểm Washington chuẩn bị công bố các biện pháp trừng phạt kinh tế mới đối với Tehran. Các lệnh trừng phạt này được dự kiến sẽ là “cứng rắn nhất trong lịch sử”, gây áp lực lớn lên Iran và các đối tác thương mại chính của nước này, đặc biệt là Trung Quốc.
Diễn biến chi tiết
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent sẽ tổ chức họp báo vào ngày 24/8 để công bố các biện pháp trừng phạt kinh tế mới nhằm vào Iran, đồng thời kêu gọi Trung Quốc hợp tác. Trung Quốc hiện mua hơn 80% lượng dầu xuất khẩu của Iran, nhưng Bắc Kinh đã kêu gọi giải quyết vấn đề qua ngoại giao. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baghaei, ngày 22/8 đã phản đối mạnh mẽ, gọi các biện pháp trừng phạt là hành động “khẳng định quyền tài phán ngoài lãnh thổ” và không có cơ sở trong luật pháp quốc tế.
Tổng thống Mỹ Donald Trump từng cảnh báo về hậu quả kinh tế đối với bất kỳ quốc gia nào hỗ trợ Iran, và nhận định rằng Iran “rất muốn đạt được thỏa thuận, nhưng lại chưa sẵn sàng cho một thỏa thuận phù hợp”. Về phía Iran, Tổng tham mưu trưởng Ali Abdollahi đã cam kết đáp trả các mối đe dọa bằng hành động quân sự “mang tính nghiền nát, trừng phạt và tàn phá nặng nề”. Tuy nhiên, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian lại kêu gọi một giải pháp ngoại giao, cho rằng “sẽ tốt hơn nếu chấm dứt chiến tranh”.
Tác động & Nhận định
Các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ và sự leo thang căng thẳng giữa hai quốc gia có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực:
- Giá dầu: Mặc dù Iran không phải là nhà sản xuất dầu lớn nhất, bất kỳ gián đoạn nào về nguồn cung hoặc căng thẳng địa chính trị ở khu vực Trung Đông đều có thể đẩy giá dầu thô tăng cao, ảnh hưởng đến chi phí năng lượng toàn cầu và lạm phát.
- Thương mại quốc tế: Các công ty và quốc gia giao dịch với Iran, đặc biệt là Trung Quốc, có thể đối mặt với rủi ro bị Mỹ trừng phạt thứ cấp. Điều này có thể làm gián đoạn chuỗi cung ứng và tạo ra sự bất ổn trong thương mại quốc tế.
- Tâm lý thị trường: Căng thẳng địa chính trị gia tăng thường dẫn đến tâm lý lo ngại trên các thị trường tài chính, khiến nhà đầu tư tìm đến các tài sản trú ẩn an toàn như vàng hoặc trái phiếu chính phủ Mỹ, đồng thời có thể gây áp lực lên thị trường chứng khoán toàn cầu.
Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến để đánh giá tác động tiềm ẩn đến các ngành nghề nhạy cảm với giá dầu và thương mại quốc tế.