Căng thẳng giữa Mỹ và Iran đã bùng phát trở lại chỉ chưa đầy hai tuần sau khi hai bên ký kết một thỏa thuận hòa bình tạm thời. Các cuộc tấn công quân sự và cáo buộc vi phạm cam kết ngừng bắn đang đẩy thỏa thuận này đứng trước nguy cơ đổ vỡ, đồng thời làm gia tăng bất ổn tại các khu vực nhạy cảm như eo biển Hormuz và Li-băng.
Diễn biến chi tiết
Ngày 28/6, Iran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các cơ sở quân sự của Mỹ tại Kuwait và Bahrain, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo về khả năng sử dụng hoạt động quân sự. Cùng thời điểm, Israel thông báo đã tấn công lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn ở miền nam Li-băng. Những diễn biến này xảy ra chỉ vài giờ sau khi quân đội Mỹ tấn công Iran, theo sau vụ một tàu chở dầu bị tấn công ở eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới, từng bị Iran phong tỏa phần lớn trong thời gian xung đột trước đó.
Thỏa thuận tạm thời gồm 14 điểm được ký kết nhằm chấm dứt các cuộc giao tranh từ cuối tháng 2 và mở lại hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz. Tuần trước, một vòng hòa đàm do Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Ghalibaf chủ trì đã diễn ra tại Thụy Sĩ, và Washington cũng nới lỏng một số lệnh trừng phạt đối với Tehran. Tuy nhiên, các cuộc tấn công liên tiếp và tuyên bố cứng rắn từ cả hai phía đang khiến thỏa thuận đối mặt nguy cơ sụp đổ.
Tác động & Nhận định
- Giá dầu: Căng thẳng leo thang tại eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới, có thể gây gián đoạn nguồn cung và đẩy giá dầu thô tăng vọt trên thị trường quốc tế, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí năng lượng toàn cầu.
- Thị trường tài chính: Sự bất ổn địa chính trị tại Trung Đông thường gây ra tâm lý lo ngại rủi ro, khiến các nhà đầu tư rút vốn khỏi các tài sản rủi ro như chứng khoán và tìm đến các tài sản trú ẩn an toàn như vàng và trái phiếu chính phủ Mỹ.
- Kinh tế vĩ mô: Một cuộc xung đột kéo dài hoặc leo thang có thể tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế toàn cầu do chi phí vận chuyển tăng cao và sự suy giảm niềm tin đầu tư, từ đó ảnh hưởng gián tiếp đến Việt Nam thông qua chuỗi cung ứng và thương mại quốc tế.