Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa đề xuất áp mức thuế bổ sung từ 10% đến 12,5% đối với hàng nhập khẩu từ 60 nền kinh tế. Động thái này được đưa ra dựa trên kết luận từ cuộc điều tra theo Mục 301 của Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR), cáo buộc các nền kinh tế này không có biện pháp hợp lý để ngăn chặn sản phẩm sử dụng lao động cưỡng bức, gây cản trở thương mại của Mỹ.
Diễn biến chi tiết
Đề xuất của USTR là một phần trong nỗ lực của chính quyền Tổng thống Trump nhằm tái lập các mức thuế khẩn cấp mà Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ vào tháng 2. USTR tuyên bố sẽ áp mức thuế bổ sung 10% đối với hàng nhập khẩu từ các đối tác quan trọng như Canada, Ecuador, Liên minh châu Âu (EU), Indonesia, Mexico, Pakistan, Argentina, Bangladesh, Campuchia, El Salvador, Guatemala, Malaysia, Đài Loan (Trung Quốc) và Anh. Đối với 45 quốc gia còn lại trong diện điều tra, mức thuế 12,5% sẽ được áp dụng.
Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer nhấn mạnh: “Việc các đối tác thương mại quan trọng nhất của chúng ta không giải quyết vấn đề nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức là điều không thể chấp nhận được. Điều này tạo ra môi trường cạnh tranh bất bình đẳng, buộc người lao động Mỹ phải cạnh tranh trên thị trường toàn cầu trong thế bất lợi.” Ngoài ra, USTR cũng đề xuất một cơ chế riêng cho ngành dệt may, cho phép một lượng nhất định hàng may mặc và dệt may nhập khẩu được hưởng mức thuế ưu đãi thấp hơn, mặc dù chi tiết cụ thể về mức thuế và hạn ngạch chưa được công bố. Thông báo này được đưa ra trước ngày 24/7, thời điểm mức thuế tạm thời 10% mà chính quyền Trump áp từ ngày 20/2 sẽ hết hiệu lực.
Tác động & Nhận định
Đề xuất thuế quan mới của Mỹ có khả năng gây biến động lớn trên thị trường thương mại toàn cầu và ảnh hưởng trực tiếp đến các quốc gia bị áp thuế, trong đó có một số đối tác thương mại lớn của Việt Nam như EU, Canada, Mexico và các nước Đông Nam Á. Điều này có thể dẫn đến:
- Gián đoạn chuỗi cung ứng: Các doanh nghiệp xuất khẩu có thể phải tìm kiếm thị trường thay thế hoặc chịu chi phí cao hơn.
- Tăng giá hàng hóa: Người tiêu dùng Mỹ có thể phải đối mặt với giá nhập khẩu cao hơn, gây áp lực lạm phát.
- Phản ứng từ các quốc gia bị ảnh hưởng: Có thể dẫn đến các biện pháp trả đũa thương mại, làm gia tăng căng thẳng quốc tế.
Đối với Việt Nam, dù không nằm trong danh sách 60 nền kinh tế bị áp thuế trực tiếp trong thông báo này, nhưng những chính sách thương mại bảo hộ của Mỹ có thể tạo tiền lệ và gây áp lực lên các tiêu chuẩn lao động trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến chính sách này để đánh giá rủi ro và cơ hội cho các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam trong dài hạn, đặc biệt là các ngành dệt may, da giày và các sản phẩm công nghiệp khác có liên quan đến các đối tác thương mại của Mỹ.