Hoa Kỳ đang nỗ lực đẩy mạnh sản xuất và chế biến đất hiếm trong nước, sau nhiều năm phụ thuộc vào nguồn cung từ nước ngoài. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các nhà đầu tư từng xem việc khai thác và sản xuất đất hiếm tại Mỹ là quá tốn kém và “gây ô nhiễm”, dẫn đến việc chuỗi cung ứng bị chuyển ra nước ngoài.
Diễn biến chi tiết
Trong quá khứ, Hoa Kỳ đã cho phép quá trình khai thác và sản xuất các nguyên tố đất hiếm bị đẩy ra nước ngoài. Theo Tripp Hornick, chuyên gia tại Quince Street Strategy, nguyên nhân chính là do các nhà đầu tư trong nước không muốn hỗ trợ ngành này vì chi phí cao và những lo ngại về môi trường. Điều này đã dẫn đến việc Mỹ đối mặt với những hệ quả của việc dịch chuyển chuỗi cung ứng quan trọng này ra nước ngoài, gây ra rủi ro về an ninh kinh tế và quốc phòng.
Tác động & Nhận định
- Giảm phụ thuộc: Việc tái thiết chuỗi cung ứng đất hiếm nội địa sẽ giúp Mỹ giảm sự phụ thuộc vào các quốc gia khác, đặc biệt là Trung Quốc – nhà cung cấp đất hiếm lớn nhất thế giới.
- An ninh quốc gia: Đất hiếm là nguyên liệu tối quan trọng cho các ngành công nghiệp công nghệ cao, quốc phòng (linh kiện điện tử, vũ khí tiên tiến, xe điện). Việc tự chủ nguồn cung có ý nghĩa chiến lược về an ninh quốc gia.
- Thách thức: Quá trình này đòi hỏi đầu tư lớn vào khai thác, chế biến và công nghệ, đồng thời phải vượt qua các rào cản về môi trường và chi phí. Tuy nhiên, đây là bước đi cần thiết để đảm bảo sự ổn định và bền vững cho các ngành công nghiệp chiến lược của Mỹ.
Động thái này của Mỹ có thể tạo ra các cơ hội và thách thức mới trong chuỗi cung ứng toàn cầu, ảnh hưởng đến giá cả và nguồn cung đất hiếm, từ đó tác động gián tiếp đến các ngành sản xuất có liên quan trên toàn cầu, bao gồm cả các doanh nghiệp Việt Nam.