Chính quyền Mỹ đang xem xét ban hành lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel kéo dài 90 ngày nhằm kiềm chế giá nhiên liệu bán lẻ trong nước đang tăng vọt. Động thái này đánh dấu bước đi can thiệp mạnh tay chưa từng có kể từ khi Mỹ dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu dầu vào năm 2015.
Áp lực giá cả và nguy cơ dư thừa cục bộ
Theo dữ liệu từ AAA, giá diesel trung bình toàn quốc tại Mỹ đã chạm mức 6,514 USD/gallon, tăng mạnh 90 cent chỉ trong một tháng và tăng hơn 2,8 USD so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng phi mã này gây sức ép lạm phát lớn và tạo bất lợi chính trị đáng kể trước thềm bầu cử.
Tuy nhiên, giới chuyên môn cảnh báo biện pháp này có thể phản tác dụng. Theo tính toán của Wood Mackenzie, việc dừng xuất khẩu sẽ khiến thị trường nội địa Mỹ dư thừa khoảng 700.000 thùng/ngày. Tình trạng tắc nghẽn kho chứa và sự mất cân đối phân phối vùng miền có thể khiến các nhà máy lọc dầu phải giảm công suất.
Tác động & Nhận định
Biện pháp hạn chế xuất khẩu từ Mỹ sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến dòng chảy năng lượng thế giới:
- Thị trường toàn cầu thắt chặt: Việc thiếu hụt nguồn cung diesel từ Mỹ có thể đẩy giá crack spread của các sản phẩm chưng cất tại châu Âu và châu Á tăng mạnh.
- Tác động tới Việt Nam: Giá thành phẩm xăng dầu nhập khẩu tăng sẽ gây áp lực lên chi phí logistics nội địa và kiểm soát lạm phát của Việt Nam, trong khi các doanh nghiệp lọc hóa dầu như BSR có thể hưởng lợi từ biên lọc dầu cải thiện.