Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ chính thức áp dụng các mức thuế nhập khẩu mới là 10% và 12,5% đối với hàng hóa từ 60 nền kinh tế khác nhau, bắt đầu từ ngày 24/7 (giờ Mỹ). Quyết định này được đăng tải trên Công báo Liên bang, thay thế mức thuế tạm thời 10% đã hết hạn cùng ngày. Động thái này xuất phát từ cuộc điều tra kéo dài nhiều tháng theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 về chính sách của các đối tác thương mại trong việc ngăn chặn sản phẩm được sản xuất bằng lao động cưỡng bức, mà Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) cho rằng gây bất lợi cho cạnh tranh của Mỹ.
Diễn biến chi tiết
Thuế mới được đề xuất từ đầu tháng 6 sau khi USTR kết luận các chính sách của các đối tác thương mại gây mất cân bằng. Theo tài liệu của USTR ngày 23/7, các mức thuế mới sẽ bao phủ 99,4% kim ngạch thương mại của Mỹ. Một quan chức cấp cao trong chính quyền Trump nhấn mạnh đây là "hành động bảo vệ quyền lao động trên phạm vi quốc tế lớn nhất mà Mỹ từng thực hiện". Quan chức này cũng khẳng định thuế mới sẽ không cộng dồn với các loại thuế nhập khẩu hiện tại đối với thép và nhôm đã được áp dụng từ năm ngoái vì lý do an ninh quốc gia. Giới phân tích nhận định đây là nỗ lực của Tổng thống Mỹ nhằm khôi phục các mức thuế nhập khẩu cũ, đặc biệt sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các loại thuế mà ông Trump áp đặt dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) hồi tháng 2.
Tác động & Nhận định
- Đối với thương mại toàn cầu: Việc Mỹ áp thuế mới lên hàng chục nền kinh tế có thể châm ngòi cho các biện pháp trả đũa thương mại, làm gia tăng căng thẳng thương mại toàn cầu và ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng quốc tế.
- Đối với Việt Nam: Mặc dù không trực tiếp nằm trong danh sách 60 nền kinh tế được nêu cụ thể, chính sách thương mại bảo hộ của Mỹ có thể tạo ra áp lực gián tiếp lên các đối tác lớn của Việt Nam, qua đó ảnh hưởng đến xuất khẩu và đầu tư nước ngoài vào Việt Nam. Các doanh nghiệp Việt Nam cần theo dõi sát sao để đánh giá rủi ro và điều chỉnh chiến lược sản xuất, xuất khẩu.
- Đối với nhà đầu tư: Sự bất ổn từ các chính sách thuế quan có thể làm giảm tâm lý rủi ro trên thị trường chứng khoán, đặc biệt là các ngành phụ thuộc vào xuất nhập khẩu với Mỹ hoặc các quốc gia bị ảnh hưởng. Nhà đầu tư nên ưu tiên các doanh nghiệp có thị trường đa dạng hoặc ít phụ thuộc vào chuỗi cung ứng quốc tế nhạy cảm với thuế quan.
Đây là một động thái mang tính bảo hộ cao, cho thấy Mỹ đang quyết liệt trong việc bảo vệ ngành sản xuất và quyền lao động trong nước, đồng thời tìm cách cân bằng lại cán cân thương mại với các đối tác lớn.