Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức áp dụng các mức thuế nhập khẩu mới từ 10-12,5% đối với hàng hóa từ 60 đối tác thương mại kể từ ngày 24/7 (giờ Việt Nam). Động thái này, với lý do các quốc gia chưa thực thi đủ nghiêm các biện pháp ngăn chặn lao động cưỡng bức, ảnh hưởng đến Liên minh châu Âu (EU), Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc.
Diễn biến chi tiết
Theo thông báo đăng trên Công báo Liên bang Mỹ (Federal Register), các mức thuế này sẽ áp dụng cho khoảng 99,4% hàng nhập khẩu vào Mỹ, nhưng vẫn có nhiều mặt hàng được miễn trừ, bao gồm dầu khí, phân bón và một số loại thực phẩm. Đây là bước đi mới nhất nhằm duy trì chính sách thuế quan diện rộng mà Tổng thống Donald Trump theo đuổi. Khác với các mức thuế trước đây từng bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ hồi tháng 2, lần này chính quyền Mỹ sử dụng Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 làm cơ sở pháp lý, một công cụ đã được các tòa án Mỹ công nhận, giúp Washington giảm nguy cơ đối mặt với các vụ kiện trong tương lai.
Sau phán quyết của Tòa án Tối cao hồi tháng 2, ông Trump đã áp dụng mức thuế tạm thời 10% trong 150 ngày. Mức thuế mới sẽ có hiệu lực đúng vào thời điểm mức thuế tạm thời hết hiệu lực, trong khi hàng hóa đang trên đường vận chuyển sẽ được miễn áp dụng đến sáng 28/7. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer nhấn mạnh rằng Mỹ đã cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức trong gần một thế kỷ.
Tác động & Nhận định
Chính sách thuế quan mới của Mỹ có thể gây ra những tác động tiêu cực đáng kể đến các chuỗi cung ứng toàn cầu và hoạt động thương mại quốc tế. Đối với Việt Nam, mặc dù không nằm trong danh sách 60 đối tác bị áp thuế trực tiếp, nhưng với vị thế là một quốc gia định hướng xuất khẩu và có quan hệ thương mại chặt chẽ với các nước trong danh sách, Việt Nam có thể bị ảnh hưởng gián tiếp:
- Giảm nhu cầu từ các thị trường chính: Các quốc gia lớn như Trung Quốc, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc có thể đối mặt với suy giảm kinh tế hoặc thay đổi chuỗi cung ứng, từ đó ảnh hưởng đến nhu cầu nhập khẩu hàng hóa từ Việt Nam.
- Áp lực cạnh tranh: Các doanh nghiệp Việt Nam có thể đối mặt với áp lực cạnh tranh gia tăng khi các đối tác thương mại lớn của Mỹ tìm cách đa dạng hóa thị trường và chuỗi cung ứng để giảm thiểu rủi ro từ chính sách thuế mới.
- Rủi ro về xuất xứ hàng hóa: Doanh nghiệp Việt Nam cần hết sức thận trọng và đảm bảo minh bạch về nguồn gốc hàng hóa để tránh bị vạ lây từ các quy định về lao động cưỡng bức mà Mỹ đang siết chặt.
Động thái này của Mỹ cho thấy xu hướng bảo hộ thương mại đang tiếp tục được duy trì và có khả năng leo thang, tạo ra môi trường kinh doanh bất ổn cho các nhà đầu tư và doanh nghiệp toàn cầu.