Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa công bố quyết định áp thuế 50% đối với phần lớn hàng hóa nhập khẩu từ Canada, cáo buộc Ottawa có chính sách không công bằng với các sản phẩm ô tô, đồ uống có cồn và sữa của Mỹ. Động thái này được dự báo sẽ tạo ra làn sóng bất ổn kinh tế mới, thúc đẩy lạm phát và làm căng thẳng thêm mối quan hệ vốn đã chặt chẽ giữa hai nước.
Diễn biến chi tiết
Một quan chức chính quyền Mỹ giấu tên cho biết, Canada là một trong số ít quốc gia, ngoài Trung Quốc, đã có động thái trả đũa các mức thuế mà Tổng thống Trump áp đặt trước đây. Do đó, Canada phải "chịu trách nhiệm" cho hành động của mình. Tổng thống Trump đã ký ba sắc lệnh áp thuế theo Điều 338 của Đạo luật Thương mại năm 1930, một điều khoản mà một số nghị sĩ đảng Dân chủ từng đề xuất bãi bỏ vì lo ngại tổng thống có thể lạm dụng để gây bất ổn nền kinh tế.
Mức thuế 50% mới này sẽ không áp dụng cho các mặt hàng năng lượng, kali, thủy sản và khoáng sản chiến lược. Tuy nhiên, các sản phẩm từng được hưởng ưu đãi theo Hiệp định Thương mại Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) sẽ không còn được miễn thuế. Hiệp định USMCA, được ký năm 2020, không được Mỹ gia hạn, buộc ba nước phải đàm phán lại, một quy trình có thể kéo dài đến tận năm 2036. Tài liệu từ Nhà Trắng cho biết mức thuế mới sẽ có hiệu lực sau 30 ngày, vẫn còn thời gian để hai bên đàm phán, mặc dù lịch sử cho thấy Tổng thống Trump không phải lúc nào cũng thực hiện các lời đe dọa tăng thuế của mình.
Tác động & Nhận định
Quyết định áp thuế 50% này có thể leo thang thành một cuộc chiến thương mại quy mô lớn hơn giữa hai đối tác kinh tế hàng đầu. Đối với thị trường tài chính và các nhà đầu tư, động thái này tiềm ẩn nhiều rủi ro:
- Gia tăng bất ổn kinh tế toàn cầu: Chính sách này có thể kích hoạt chuỗi phản ứng trả đũa, ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng và thương mại quốc tế.
- Rủi ro lạm phát: Việc áp thuế cao sẽ làm tăng giá hàng hóa nhập khẩu, gây áp lực lên lạm phát tại Mỹ và có thể lan rộng.
- Ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư: Sự không chắc chắn về chính sách thương mại sẽ làm giảm niềm tin và có thể dẫn đến biến động trên các thị trường chứng khoán.
Việc Mỹ sử dụng các điều khoản thương mại bảo hộ có thể gây ra làn sóng lo ngại về chủ nghĩa bảo hộ quay trở lại, ảnh hưởng tiêu cực đến thương mại toàn cầu và các nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu.