Chỉ sau vài tháng khởi động chương trình hoàn trả tiền đặt cọc bao bì đồ uống, Singapore đã ghi nhận bước nhảy vọt trong việc thu hồi rác thải tái chế. Tính đến giữa tháng 9, hơn 33 triệu vỏ chai nhựa và lon kim loại đã được người dân hoàn trả qua hệ thống máy thu gom tự động, tăng gấp 6 lần chỉ trong chưa đầy 2 tháng.
Đòn bẩy kinh tế từ cơ chế đặt cọc bao bì
Động lực chính thúc đẩy thói quen của người tiêu dùng là cơ chế đặt cọc bao bì đồ uống được áp dụng từ đầu tháng 4. Mỗi sản phẩm chai nhựa hoặc lon kim loại từ 150ml đến 3.000ml bán ra thị trường đều bị tính thêm 0,10 SGD (khoảng 0,07 USD). Người dân có thể nhận lại toàn bộ số tiền này khi mang vỏ rỗng đến các trạm tiếp nhận tự động.
Hiện tại, mạng lưới thu hồi rác thải tuần hoàn của Singapore đang vận hành 1.300 máy tiếp nhận tự động và dự kiến bổ sung thêm 200 trạm mới. Đơn vị vận hành BCRS Ltd cho biết trong tổng số 33 triệu bao bì thu gom được, rác thải nhựa chiếm khoảng 55%, còn lại 45% là lon kim loại. Mục tiêu đặt ra là thu hồi ít nhất 60% lượng bao bì trong năm đầu tiên và đạt mốc 80% vào năm 2029.
Tác động & Bài học cho Việt Nam
Mô hình của Singapore mang lại nhiều giá trị tham khảo cho các doanh nghiệp và cơ quan quản lý:
- Thực thi chính sách EPR: Đây là hình mẫu hiệu quả để triển khai trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR), vốn đang bắt đầu được áp dụng tại Việt Nam.
- Cơ hội kinh doanh kinh tế tuần hoàn: Chuỗi cung ứng thu gom rác tự động hóa mở ra thị trường cho các doanh nghiệp tái chế, sản xuất bao bì thân thiện môi trường và công nghệ xử lý rác thải.