Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan đã được Quốc hội biểu quyết thông qua vào sáng 23/8, với mục tiêu đẩy mạnh số hóa, quản lý thương mại điện tử hiệu quả và tăng cường kiểm soát rủi ro. Điểm nhấn của luật mới là quy định rõ về Cơ chế một cửa quốc gia, trong đó dữ liệu đã được chia sẻ sẽ không phải yêu cầu người dân, doanh nghiệp nộp lại bản giấy, giúp cắt giảm đáng kể thủ tục hành chính. Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu dự thảo luật, nhấn mạnh tầm quan trọng của những thay đổi này.
Diễn biến chi tiết
Luật mới mở rộng nhóm người khai hải quan bao gồm các doanh nghiệp bưu chính, chuyển phát nhanh quốc tế, chủ quản nền tảng thương mại điện tử và người thực hiện dịch vụ quá cảnh, trung chuyển hàng hóa. Điều này được đánh giá là phù hợp với xu hướng phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử và thông lệ quốc tế. Đặc biệt, vấn đề thương mại điện tử xuyên biên giới được chú trọng với các quy định bổ sung về kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử, đồng thời đặt trách nhiệm kết nối, cung cấp dữ liệu đối với chủ quản nền tảng.
Tuy nhiên, luật chỉ quy định những nguyên tắc cơ bản, còn các chi tiết về ngưỡng trị giá, quy trình và lộ trình xác thực định danh điện tử sẽ do Chính phủ quy định chi tiết sau này, nhằm đảm bảo linh hoạt trong điều hành trước tốc độ phát triển nhanh chóng của lĩnh vực này. Việc hoàn thiện cơ chế quản lý hải quan cũng nhằm giảm thiểu các hoạt động kiểm tra không cần thiết.
Tác động & Nhận định
Luật Hải quan mới có tác động tích cực lớn đến cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp xuất nhập khẩu và thương mại điện tử.
- Giảm gánh nặng hành chính: Quy định không yêu cầu nộp lại bản giấy đối với dữ liệu đã chia sẻ sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động.
- Thúc đẩy thương mại điện tử: Việc mở rộng đối tượng khai hải quan và quy định quản lý thương mại điện tử xuyên biên giới sẽ tạo hành lang pháp lý rõ ràng hơn, khuyến khích sự phát triển của ngành này.
- Minh bạch hóa và chống thất thu: Tăng cường kết nối và chia sẻ dữ liệu sẽ giúp cơ quan hải quan kiểm soát chặt chẽ hơn, giảm thiểu gian lận và thất thu ngân sách.
Đây là một bước tiến quan trọng trong công cuộc cải cách hành chính, góp phần cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam.