Hàng loạt ngân hàng trung ương lớn trên thế giới đang tái khởi động chu kỳ thắt chặt chính sách tiền tệ nhằm đối phó với rủi ro lạm phát quay trở lại. Động thái này xuất phát từ những bất ổn địa chính trị tại Trung Đông khiến giá năng lượng duy trì ở mức cao.
Diễn biến đồng loạt từ các ngân hàng trung ương
Ngày 18/9, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đã quyết định nâng lãi suất tham chiếu từ 1% lên 1,25%, chạm mức đỉnh trong vòng 31 năm qua. Thống đốc BOJ Kazuo Ueda tuyên bố định hướng điều hành đã chuyển dịch và sẵn sàng tiếp tục tăng chi phí vay nợ.
Động thái từ Nhật Bản diễn ra chỉ sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cũng có các bước thắt chặt tương tự. Cùng với đó, Australia đã có 3 lần tăng lãi suất trong năm lên 4,35%, trong khi New Zealand, Anh (BoE) và Canada đều để ngỏ hoặc đã thực hiện các biện pháp kiềm chế giá cả.
Nguyên nhân cốt lõi thúc đẩy làn sóng này là rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng dầu khí do xung đột leo thang tại Trung Đông và các cuộc tấn công tại khu vực Biển Đỏ, đảo ngược hoàn toàn kỳ vọng hạ nhiệt trước đó.
Tác động & Nhận định đối với thị trường
Việc mặt bằng lãi suất toàn cầu neo cao hoặc tiếp tục tăng sẽ tạo ra nhiều thách thức lớn:
- Áp lực tỷ giá: Đồng USD và các đồng tiền chủ chốt duy trì sức mạnh có thể gia tăng áp lực mất giá lên tiền đồng Việt Nam (VND).
- Chính sách tiền tệ Việt Nam: Ngân hàng Nhà nước sẽ gặp khó khăn hơn trong việc duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
- Tâm lý dòng vốn: Xu hướng thắt chặt có thể kích hoạt dòng vốn ngoại tiếp tục rút ròng khỏi các thị trường mới nổi và cận biên, gây sức ép ngắn hạn lên thị trường chứng khoán.