Hoạt động cổ phần hóa và thoái vốn tại các doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) được dự báo sẽ bước vào một chu kỳ mới đầy sôi động từ năm 2025, sau giai đoạn trầm lắng kéo dài. Đây được xem là một động thái quan trọng nhằm tái cơ cấu và nâng cao hiệu quả hoạt động của các DNNN theo chủ trương của Chính phủ. Sự thay đổi này được kỳ vọng sẽ mang lại những cơ hội đầu tư hấp dẫn cho thị trường chứng khoán Việt Nam.
Diễn biến chi tiết
Lịch sử cho thấy quá trình cổ phần hóa và thoái vốn DNNN tại Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn với quy mô và mục tiêu khác nhau. Từ năm 2001 đến 2021, số lượng DNNN do Nhà nước nắm giữ 100% vốn đã giảm đáng kể từ 5.655 xuống còn 459 doanh nghiệp. Trên thị trường chứng khoán, hai giai đoạn nổi bật nhất của hoạt động đấu giá và thoái vốn là 2006-2008 và 2014-2018. Sau năm 2018, hoạt động này trầm lắng nhưng dự kiến sẽ sôi động trở lại từ năm 2025, đặc biệt với các thương vụ thoái vốn nhằm thực hiện Nghị quyết 79-NQ/TW và Quyết định 40/2026.
Theo thống kê của BSC Research tính đến ngày 31/12/2025, nhiều doanh nghiệp có vốn hóa lớn và tỷ lệ sở hữu Nhà nước cao đang nằm trong danh sách đáng chú ý cho làn sóng thoái vốn này. Các tên tuổi nổi bật bao gồm:
- ACV: Vốn hóa 175.935 tỷ đồng, sở hữu Nhà nước 95,4%.
- GAS: Vốn hóa 174.698 tỷ đồng, sở hữu Nhà nước 95,8%.
- GVR: Vốn hóa 104.800 tỷ đồng, sở hữu Nhà nước 96,8%.
- BSR: Vốn hóa 80.618 tỷ đồng, sở hữu Nhà nước 92,1%.
- Nhóm ngân hàng: VCB (74,8%), BID (79,6%).
- Các doanh nghiệp khác: PLX (75,9%), BVH (68%), POW (79,9%), PGV (99,2%), PVI (35%), KSV (98,1%), OIL (80,5%), VGI (99%), VEA (88,5%), VGC (38,6%), HT1 (79,7%).
Ngoài ra, các doanh nghiệp thuộc SCIC như HVN (86,4%), SAB (36%), DHG (43,3%), VGT (53,5%), SEA (63,4%) và BCM (95,4%) ở địa phương cũng nằm trong diện được quan tâm.
Tác động & Nhận định
Làn sóng cổ phần hóa và thoái vốn này dự kiến sẽ có tác động tích cực đến thị trường chứng khoán Việt Nam.
- Tăng cung hàng hóa chất lượng: Việc thoái vốn các doanh nghiệp lớn, có nền tảng tốt sẽ cung cấp thêm các cổ phiếu hấp dẫn cho nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài.
- Nâng cao hiệu quả hoạt động: Quá trình cổ phần hóa và thoái vốn thường đi kèm với tái cơ cấu quản trị, giúp các DNNN hoạt động hiệu quả hơn, minh bạch hơn, từ đó nâng cao giá trị doanh nghiệp.
- Thu hút dòng vốn: Hoạt động này sẽ thu hút dòng vốn đầu tư lớn vào thị trường, thúc đẩy thanh khoản và định giá chung.
Tuy nhiên, tiến độ và mức độ thành công của các thương vụ sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như điều kiện thị trường, chính sách cụ thể và sức hấp dẫn của từng doanh nghiệp. Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao để nắm bắt cơ hội.