Cơn sốt lan đột biến (lan var) từng thu hút lượng vốn đầu cơ khổng lồ trên thị trường phi chính thức nay đã vỡ vụn, để lại những khoản lỗ hàng tỷ đồng cho người tham gia. Nhiều chậu lan từng được định giá đắt đỏ nay gần như không còn giá trị thương mại.
Cú sốc đổ vỡ bong bóng đầu cơ
Tại làng nghề trồng hoa thôn Trung Thần (Đồng Hỷ, Thái Nguyên), giai đoạn cuối năm 2020 đến đầu năm 2021 từng ghi nhận làn sóng người dân dốc toàn bộ vốn liếng vào các dòng lan như 5 cánh trắng Phú Thọ, Hiển Oanh, Hồng Yên Thủy.
- Nhiều hộ gia đình đã đầu tư từ vài trăm triệu đến hàng tỷ đồng để dựng giàn và gom cây với kỳ vọng lướt sóng kiếm lời lớn.
- Hiện tượng giao dịch bị thổi phồng lên tới hàng trăm triệu, thậm chí 1 tỷ đồng/cm tạo tâm lý FOMO cực độ.
- Khi bong bóng tan vỡ, thị trường rơi vào tình trạng đóng băng hoàn toàn, nhiều nhà vườn ghi nhận mức thiệt hại từ 300 triệu đến hơn 2 tỷ đồng do không thể thoát hàng.
Tác động & Bài học tài chính
Cơn sốt lan đột biến là minh chứng điển hình cho mô hình bong bóng đầu cơ dựa trên tâm lý đám đông và sự thao túng giá thiếu kiểm soát.
- Rủi ro thanh khoản: Khi tài sản không gắn liền với giá trị thặng dư thực tế hoặc dòng tiền, hiện tượng mất thanh khoản sẽ diễn ra đột ngột khiến nhà đầu tư mất trắng.
- Bài học phân bổ vốn: Việc dùng toàn bộ tiền tiết kiệm hoặc đòn bẩy tài chính để chạy theo các cơn sốt đầu cơ không có cơ sở định giá luôn tiềm ẩn rủi ro phá sản.