Giá chip nhớ đang tăng phi mã dưới tác động của làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào trí tuệ nhân tạo (AI), trực tiếp đẩy giá các thiết bị điện tử tiêu dùng và kéo tụt sản lượng xuất khẩu toàn cầu xuống mức thấp kỷ lục. Hiện tượng kinh tế này được giới quan sát đặt tên là “Chipflation” (Lạm phát chip), khi giá chip nhớ liên tục thiết lập các mặt bằng mới, đẩy giá thành sản phẩm đầu ra của ngành điện tử.
Diễn biến chi tiết
Ngân hàng đầu tư Morgan Stanley công bố báo cáo cho thấy giá DRAM đã tăng vọt hơn 6 lần trong vòng một năm qua do cục diện cung – cầu bị thắt chặt nghiêm trọng. Dòng vốn đầu tư ồ ạt vào AI đã đảo ngược hoàn toàn quỹ đạo giảm giá kéo dài hàng thập kỷ của mặt hàng này. Tại Mỹ, các tập đoàn công nghệ đang đổ nguồn lực tài chính khổng lồ vào các trung tâm dữ liệu nhằm phục vụ việc phát triển và vận hành AI. Chi phí đầu tư vốn (Capex) của Amazon cùng ba ông lớn công nghệ khác dự kiến sẽ chạm mốc kỷ lục tổng cộng 725 tỷ USD trong năm nay, tăng trưởng tới 76% so với cùng kỳ.
Cơn sốt trung tâm dữ liệu này đẩy nhu cầu đối với bộ nhớ băng thông cao (HBM) – dòng chip tiên tiến chuyên dụng cho các máy chủ AI – lên mức đỉnh điểm. Một đại diện từ hãng sản xuất điện thoại thông minh cho biết ngay cả dòng chip nhớ giá rẻ phân khúc thấp cũng đã tăng thêm 100 USD so với năm ngoái, và các đối tác sản xuất đang lo ngại đà tăng này chưa có dấu hiệu dừng lại.
Tác động & Nhận định
Tình trạng "Chipflation" có thể gây ra những tác động tiêu cực đáng kể
- Giá thành sản phẩm tăng cao: Người tiêu dùng sẽ phải chi trả nhiều hơn cho các thiết bị điện tử như smartphone, máy tính. Loạt thương hiệu có thể đồng loạt tăng giá, thậm chí tới 50% như dự báo ban đầu.
- Giảm sản lượng và xuất khẩu: Việc tăng giá linh kiện sẽ ảnh hưởng đến khả năng sản xuất của các hãng điện tử, dẫn đến giảm sản lượng và kim ngạch xuất khẩu toàn cầu, tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt khoảng 200 triệu chiếc smartphone và máy tính.
- Ảnh hưởng chuỗi cung ứng: Các doanh nghiệp sản xuất thiết bị điện tử ở Việt Nam có thể đối mặt với chi phí linh kiện đầu vào tăng cao, ảnh hưởng đến lợi nhuận và khả năng cạnh tranh.
Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến giá chip và chính sách đầu tư vào AI của các ông lớn công nghệ toàn cầu, vì đây là yếu tố vĩ mô có thể tác động đến nhiều ngành công nghiệp liên quan đến công nghệ và sản xuất điện tử.