Mặt bằng lãi suất huy động tại Việt Nam đã tăng mạnh, đạt mức cao nhất trong khoảng 3 năm trở lại đây, với nhiều ngân hàng thương mại điều chỉnh biểu lãi suất 4-5 lần chỉ trong một quý. Hiện tại, lãi suất huy động thực tế, bao gồm cả ưu đãi, đã lên tới 8-9%/năm cho kỳ hạn 6-12 tháng, tăng 1-2% so với cuối năm 2025. Ngay cả các ngân hàng quốc doanh cũng phải tham gia cuộc đua để giữ chân dòng tiền.
Diễn biến chi tiết
Trong nửa đầu năm nay, thị trường tiền gửi chứng kiến làn sóng tăng lãi suất mạnh mẽ. Mặc dù Ngân hàng Nhà nước đã có động thái nhắc nhở và lãi suất niêm yết có điều chỉnh giảm nhẹ, nhiều khách hàng gửi tiền lớn vẫn được hưởng mức lãi suất ưu tiên cao hơn đáng kể, thậm chí chênh lệch trên 3% so với biểu niêm yết thông thường. Các ngân hàng cũng triển khai nhiều sản phẩm như chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu doanh nghiệp và các chương trình khuyến mại để thu hút vốn.
Tuy nhiên, bất chấp các nỗ lực này, kết quả huy động vốn vẫn chưa thực sự khả quan. Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước, đến cuối tháng 3, tiền gửi dân cư đạt hơn 10,56 triệu tỷ đồng, tăng 2,19% so với cuối năm trước và là mức cao nhất từ trước tới nay. Ngược lại, tiền gửi của doanh nghiệp và tổ chức kinh tế chỉ còn hơn 6 triệu tỷ đồng, giảm tới 2,69%.
Tác động & Nhận định
Áp lực thanh khoản tại các ngân hàng cho thấy nhu cầu tín dụng vẫn đang ở mức cao, vượt xa khả năng huy động vốn của hệ thống. Điều này có thể dẫn đến:
- Chi phí vốn tăng: Các ngân hàng phải trả lãi suất cao hơn để thu hút tiền gửi, ảnh hưởng đến biên lợi nhuận và khả năng cạnh tranh.
- Thắt chặt tín dụng: Nếu tình trạng "khát vốn" tiếp diễn, các ngân hàng có thể phải thắt chặt hoạt động cho vay, ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế.
- Chuyển dịch dòng tiền: Dòng tiền có xu hướng dịch chuyển từ nhóm ngân hàng lãi suất thấp sang ngân hàng lãi suất cao hơn, tạo ra sự cạnh tranh gay gắt trong hệ thống. Sự sụt giảm tiền gửi từ khối doanh nghiệp cũng là một tín hiệu đáng lưu tâm, có thể phản ánh khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh hoặc dịch chuyển vốn sang các kênh đầu tư khác.
Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao động thái của Ngân hàng Nhà nước và chính sách điều hành tiền tệ để đánh giá tác động đến thị trường chứng khoán, đặc biệt là nhóm cổ phiếu ngân hàng.