Nhiều công ty chứng khoán đã công bố kết quả kinh doanh quý II/2026 với mức lợi nhuận tăng trưởng đột biến, thậm chí chuyển từ lỗ sang lãi lớn. Tuy nhiên, phần lớn các khoản lãi này không đến từ sự cải thiện của hoạt động kinh doanh thường xuyên mà chủ yếu phát sinh từ các yếu tố như đánh giá lại danh mục tài sản tài chính, cổ tức, xử lý nợ xấu hoặc hoàn nhập dự phòng.
Diễn biến chi tiết
Công ty Chứng khoán EVS (Mã: EVS) là một ví dụ điển hình khi ghi nhận gần 278 tỷ đồng lãi từ tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL) trong quý II, trong đó 276 tỷ đồng đến từ chênh lệch tăng do đánh giá lại tài sản tài chính. Khoản này đã giúp EVS đạt lợi nhuận trước thuế gần 243 tỷ đồng, đảo chiều so với khoản lỗ 9 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế của EVS đạt gần 195 tỷ đồng, mức cao nhất theo quý kể từ quý I/2022. Điều đáng chú ý là quý lãi lớn này xuất hiện ngay sau khi EVS lỗ trước thuế 197 tỷ đồng trong quý I do danh mục cổ phiếu kém tích cực, cho thấy sự nhạy bén của lợi nhuận với biến động thị giá danh mục tự doanh.
Bên cạnh EVS, các công ty như SBS, SMDS, APS và BIS cũng đồng loạt có lãi sau một năm lỗ trong quý II/2025. Tuy nhiên, như trường hợp của EVS, nguồn gốc lợi nhuận tại các doanh nghiệp này có thể khác nhau và chưa hoàn toàn phản ánh sự cải thiện bền vững của hoạt động kinh doanh cốt lõi.
Tác động & Nhận định
Với nhà đầu tư, nguồn hình thành và khả năng lặp lại của các khoản lợi nhuận này là yếu tố quan trọng cần xem xét. Đối với EVS, mặc dù lợi nhuận kế toán tăng mạnh, lợi nhuận đã thực hiện vẫn âm 33 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận chưa thực hiện lên tới 275 tỷ đồng. Điều này cho thấy phần lớn lợi nhuận là trên giấy tờ, phản ánh giá trị danh mục tại thời điểm lập báo cáo và có thể biến động ngược chiều trong tương lai nếu thị trường không thuận lợi.
- Lợi nhuận chưa thực hiện (đánh giá lại tài sản) có tính biến động cao và không phản ánh dòng tiền thực tế đã thu về.
- Lợi nhuận từ xử lý nợ xấu hoặc hoàn nhập là các khoản phát sinh một lần, khó có khả năng lặp lại đều đặn.
Do đó, nhà đầu tư cần phân tích kỹ lưỡng cấu trúc lợi nhuận để đánh giá đúng chất lượng kinh doanh và triển vọng bền vững của các công ty chứng khoán, tránh bị đánh lừa bởi những con số đột biến nhưng không bền vững.