Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và GS.TS Hoàng Văn Cường đều nhấn mạnh sự cần thiết của việc đổi mới mô hình tăng trưởng của Việt Nam. Mô hình mới sẽ dựa vào năng suất, tri thức, công nghệ và con người, nhằm đưa nền kinh tế từ phụ thuộc vốn, tài nguyên và gia công giá rẻ sang nền kinh tế giá trị gia tăng cao hơn. Đây được kỳ vọng sẽ tạo ra một bước chuyển chiến lược và đột phá cho tốc độ tăng trưởng kinh tế.
Diễn biến chi tiết
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đề ra bốn bước chuyển chiến lược tại Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV, trong đó trọng tâm là xác lập mô hình phát triển dựa vào năng suất, tri thức, công nghệ và con người. Về dài hạn, cần chuyển đổi từ nền kinh tế phụ thuộc vào vốn, tài nguyên, gia công, lao động giá rẻ sang dựa vào năng suất, tri thức, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo, nhân lực chất lượng cao và quản trị hiện đại. Đồng thời, cần xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ và hội nhập hiệu quả.
Cũng cần phát huy vai trò quản lý, kiến tạo của Nhà nước và vai trò của thị trường trong huy động, phân bổ nguồn lực. Kinh tế nhà nước được yêu cầu giữ vai trò chủ đạo, trong khi kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất. Đầu tư nước ngoài cần gắn với chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực nội sinh. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo phải thực sự chuyển hóa thành năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh.
Tác động & Nhận định
Việc đổi mới mô hình tăng trưởng là yếu tố then chốt để Việt Nam thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình và nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Nếu thành công, chính sách này sẽ có tác động tích cực mạnh mẽ đến tiềm năng tăng trưởng GDP dài hạn của đất nước.
- Tăng cường năng lực cạnh tranh: Tập trung vào công nghệ và đổi mới sáng tạo giúp các doanh nghiệp Việt Nam có thể cạnh tranh tốt hơn trên thị trường quốc tế.
- Thu hút FDI chất lượng cao: Chính sách này khuyến khích thu hút các dự án FDI có công nghệ cao, tạo ra giá trị gia tăng lớn, thay vì chỉ dừng lại ở gia công lắp ráp.
- Phát triển thị trường vốn: Một nền kinh tế dựa trên tri thức và công nghệ sẽ thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghệ cao, tạo ra cơ hội đầu tư mới cho thị trường chứng khoán.
- Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ là yếu tố quyết định sự thành công của mô hình mới.