Gần đây, nhiều đồn đoán và thảo luận đã rộ lên về khả năng chấm dứt thỏa thuận 'petrodollar' năm 1974 giữa Ả Rập Xê Út (KSA) và Hoa Kỳ. Thỏa thuận này, được cho là đã thiết lập vai trò của đồng đô la Mỹ là đồng tiền thanh toán chính cho các giao dịch dầu mỏ của KSA, đóng vai trò nền tảng cho hệ thống tài chính toàn cầu suốt nhiều thập kỷ.
Diễn biến chi tiết
Tuy nhiên, cần làm rõ rằng thông tin về việc KSA chính thức chấm dứt thỏa thuận này là chưa được xác nhận chính thức từ bất kỳ bên nào. Các báo cáo thường xuất phát từ những nguồn tin không chính thống hoặc phân tích suy đoán. Điều quan trọng là thỏa thuận năm 1974, nếu có tồn tại dưới dạng một văn bản pháp lý ràng buộc, thì nội dung chi tiết của nó cũng chưa từng được công bố rộng rãi. Do đó, việc xác định liệu nó có thực sự 'chấm dứt' hay chỉ đơn thuần là KSA đa dạng hóa các lựa chọn thanh toán là rất khó khăn.
Trong những năm gần đây, KSA đã có những động thái nhằm đa dạng hóa quan hệ kinh tế và địa chính trị, đặc biệt là với các đối tác như Trung Quốc và Nga, đồng thời tìm kiếm các phương thức thanh toán khác ngoài USD cho các giao dịch thương mại, bao gồm cả dầu mỏ. Điều này phù hợp với xu hướng toàn cầu về phi đô la hóa mà một số quốc gia đang theo đuổi.
Tác động & Nhận định
Nếu Ả Rập Xê Út thực sự giảm phụ thuộc vào đồng đô la Mỹ trong giao dịch dầu mỏ, điều này có thể gây ra những tác động đáng kể:
- Suy yếu vị thế USD: Giảm nhu cầu đối với USD trên thị trường quốc tế.
- Biến động thị trường: Gây áp lực lên lợi suất trái phiếu Mỹ và ảnh hưởng đến giá trị tài sản.
- Thay đổi cán cân quyền lực: Góp phần dịch chuyển cán cân quyền lực kinh tế toàn cầu.
Tuy nhiên, để một sự thay đổi lớn như vậy xảy ra, cần có sự phối hợp và chấp nhận rộng rãi từ các đối tác thương mại lớn. Hiện tại, khả năng KSA hoàn toàn từ bỏ đồng đô la Mỹ trong mọi giao dịch dầu mỏ là khó xảy ra trong ngắn hạn, nhưng xu hướng đa dạng hóa phương thức thanh toán là rõ ràng.