Phía sau sự bùng nổ của xe điện tại Việt Nam là một nền kinh tế trị giá hàng chục tỷ USD đang dần định hình, không chỉ tập trung vào phương tiện mà còn vào cơ sở hạ tầng thiết yếu như trạm sạc, lưới điện và hệ thống pin lưu trữ. Đây là một lĩnh vực đầy tiềm năng, thu hút sự chú tâm của nhiều nhà đầu tư, đặc biệt là các doanh nghiệp từ Trung Quốc, những người đang mang đến một hệ sinh thái toàn diện.
Diễn biến chi tiết
Theo ước tính của World Bank, Việt Nam có thể cần đầu tư đến 32,6 tỷ USD vào mạng lưới sạc điện cho xe điện đến năm 2050. Con số này cho thấy quy mô khổng lồ của thị trường hạ tầng, bao gồm trạm sạc, pin lưu trữ (BESS), lưới điện, điện mặt trời, trạm biến áp, và phần mềm quản lý. Trong khi sự chú ý thường đổ dồn vào các mẫu xe điện mới, giá trị lớn hơn lại nằm ở việc xây dựng và phát triển hệ thống hạ tầng này.
Tại hội thảo Solar & Storage Live Vietnam 2026, các nhà sản xuất Trung Quốc đã thể hiện sự hiện diện mạnh mẽ ở hầu hết các mắt xích của chuỗi giá trị. Các công ty như Gotion High-Tech về pin, StarCharge về hạ tầng sạc, cùng nhiều doanh nghiệp khác chuyên cung cấp trụ sạc, biến tần và hệ thống lưu trữ năng lượng thông minh, đang đưa sang Việt Nam không chỉ thiết bị mà cả một hệ sinh thái tương đối hoàn chỉnh. Ông Tô Lãng, CEO Volterra, nhận định rằng sự khác biệt cốt lõi không nằm ở công nghệ sạc cơ bản mà ở chiến lược phát triển thị trường, nguồn vốn đầu tư ban đầu và cách giải quyết bài toán kinh doanh của mạng lưới sạc.
Tác động & Nhận định
Sự phát triển của hạ tầng xe điện tạo ra cơ hội đầu tư lớn cho các doanh nghiệp Việt Nam cũng như các nhà đầu tư nước ngoài. Các điểm nổi bật bao gồm:
- Cơ hội đầu tư vào hạ tầng: Với chi phí đầu tư một trạm sạc từ 3-7 tỷ đồng và tiềm năng thu về 10-40 triệu đồng/tháng, đây là một kênh đầu tư hấp dẫn.
- Phát triển công nghệ và phần mềm: Ngoài phần cứng, phần mềm và dữ liệu quản lý hệ thống sạc, điều khiển xe điện cũng là lĩnh vực có giá trị cao.
- Tác động đến thị trường bất động sản và bán lẻ: Các trạm sạc cần mặt bằng, tạo cơ hội cho bất động sản thương mại và tích hợp với các dịch vụ bán lẻ.
Câu hỏi trọng tâm là ai sẽ nắm giữ phần lớn giá trị trong quá trình điện hóa giao thông này. Với tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ và sự tham gia tích cực từ các đối tác quốc tế, đặc biệt là Trung Quốc, thị trường này hứa hẹn sẽ chứng kiến sự cạnh tranh sôi động và nhiều đổi mới trong những năm tới.