Tình hình kinh tế Trung Quốc đang cho thấy một nghịch lý đáng lo ngại khi tăng trưởng GDP không còn đi kèm với việc tạo ra đủ việc làm. Dù nền kinh tế vẫn duy trì mức tăng trưởng nhất định, thị trường lao động, đặc biệt đối với thanh niên, lại đối mặt với những áp lực ngày càng lớn, cho thấy sự "đứt gãy" giữa hai chỉ số vĩ mô quan trọng này.
Diễn biến chi tiết
Trong nhiều năm qua, mô hình tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc thường dựa vào xuất khẩu và đầu tư vào cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, khi nền kinh tế chuyển dịch sang giai đoạn trưởng thành hơn, cùng với các căng thẳng địa chính trị và sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, động lực này đang yếu đi. Các ngành sản xuất truyền thống, từng là xương sống trong tạo việc làm, đang đối mặt với sự tự động hóa và tái cấu trúc, dẫn đến nhu cầu lao động thủ công giảm. Tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên Trung Quốc đã nhiều lần phá kỷ lục, đạt mức trên 21% vào giữa năm 2023 trước khi chính phủ ngừng công bố số liệu cụ thể.
Tác động & Nhận định
Sự "đứt gãy" giữa GDP và việc làm có thể mang lại nhiều hệ lụy cho Trung Quốc và có thể gián tiếp tác động đến các nền kinh tế phụ thuộc vào Trung Quốc, bao gồm Việt Nam:
- Thách thức nội tại: Có thể dẫn đến bất ổn xã hội nếu tỷ lệ thất nghiệp cao kéo dài, đặc biệt trong bối cảnh dân số trẻ cần việc làm.
- Suy giảm tiêu dùng: Thiếu việc làm và thu nhập ổn định sẽ làm giảm sức mua nội địa, ảnh hưởng đến khả năng chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng dựa vào tiêu dùng.
- Ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng: Nếu kinh tế Trung Quốc chậm lại hoặc bất ổn, các doanh nghiệp Việt Nam có mối liên hệ sâu sắc trong chuỗi cung ứng có thể bị ảnh hưởng. Các chính sách kích thích kinh tế từ Bắc Kinh có thể được đưa ra nhằm giải quyết vấn đề này, nhưng hiệu quả vẫn còn là một dấu hỏi.