Kinh tế Việt Nam đang ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng với GDP vượt 8%, đồng thời hệ thống ngân hàng đã bơm thêm gần 1,46 triệu tỷ đồng tín dụng chỉ trong nửa đầu năm nay. Tuy nhiên, trái ngược với kỳ vọng, thị trường chứng khoán lại diễn biến kém tích cực, đặt ra câu hỏi về sự nghịch lý giữa tăng trưởng kinh tế và hiệu suất thị trường vốn.
Diễn biến chi tiết
Tại hội thảo “Giải pháp phát triển đồng bộ thị trường vốn” vào ngày 23/7, bà Hà Thu Giang, Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, Ngân hàng Nhà nước, cho biết dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt gần 20,1 triệu tỷ đồng tính đến ngày 13/7, tăng 7,86% so với cuối năm 2025. Điều này cho thấy vai trò chủ đạo của hệ thống ngân hàng trong việc cung ứng vốn. Bà Giang nhấn mạnh rằng tỷ lệ tín dụng/GDP đã ở mức khoảng 145%, chứng tỏ sự phụ thuộc lớn của nền kinh tế vào kênh tín dụng ngân hàng.
Nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội năm nay ước tính 5,1 triệu tỷ đồng, và giai đoạn 2026-2030 sẽ lên tới 38,5 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, nguồn vốn huy động của các ngân hàng chủ yếu là ngắn hạn, trong khi nhu cầu vốn cho các dự án hạ tầng, năng lượng và công trình trọng điểm lại là trung và dài hạn. Sự chênh lệch này tạo ra rủi ro về kỳ hạn và áp lực thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.
Tác động & Nhận định
- Áp lực lên hệ thống ngân hàng: Sự phụ thuộc quá mức vào tín dụng ngân hàng khiến các tổ chức này phải gánh vác trách nhiệm cung ứng vốn lớn, đặc biệt là vốn trung và dài hạn, trong khi cấu trúc huy động chủ yếu là ngắn hạn. Điều này tiềm ẩn rủi ro thanh khoản và hệ thống.
- Thị trường chứng khoán kém hấp dẫn: Khi tăng trưởng kinh tế chủ yếu dựa vào tín dụng, dòng vốn dài hạn từ thị trường vốn (cổ phiếu, trái phiếu) không được phát triển tương xứng, làm giảm vai trò của thị trường này trong việc huy động và phân bổ vốn hiệu quả. Điều này ảnh hưởng đến sự hấp dẫn và khả năng tăng trưởng của thị trường chứng khoán.
- Giải pháp cần thiết: Các chuyên gia đề xuất cần phát triển mạnh mẽ thị trường vốn, đặc biệt là thị trường trái phiếu doanh nghiệp, để hình thành kênh huy động vốn trung và dài hạn hiệu quả, giảm gánh nặng cho hệ thống ngân hàng và tạo ra sự cân bằng hơn cho nền kinh tế.