Một năm sau khi Tổng thống Mỹ công bố chính sách thuế đối ứng 10-50% với các đối tác thương mại, kinh tế Mỹ đang thể hiện nhiều mặt trái ngược. Trong khi Nhà Trắng ca ngợi những thành tựu đạt được, giới chuyên gia và nhà đầu tư vẫn bày tỏ lo ngại về tác động dài hạn đến tăng trưởng.
Diễn biến chi tiết
Chính sách thuế quan của Mỹ trải qua nhiều biến động. Ban đầu, Tổng thống Donald Trump công bố mức thuế đối ứng từ 10% đến 50% vào ngày 2/4/2025. Sau đó, một số thỏa thuận thương mại đã được ký kết, điều chỉnh các mức thuế này. Đến ngày 20/2/2026, Tòa án Tối cao đã bác bỏ các mức thuế viện dẫn từ Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế năm 1977 (IEEPA). Tuy nhiên, ngay sau đó, Tổng thống Trump đã công bố mức thuế nhập khẩu bổ sung mới là 10% theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, có hiệu lực trong 150 ngày. Các loại thuế áp dụng theo Điều 232, chủ yếu ảnh hưởng đến nhập khẩu thép, chất bán dẫn, nhôm, vẫn được duy trì.
Theo Nhà Trắng, kinh tế Mỹ đã trở nên "kiên cường hơn, cạnh tranh hơn và an toàn hơn". Người phát ngôn Kush Desai cho biết, kết quả từ "Ngày Giải phóng" bao gồm hơn 20 thỏa thuận thương mại mới, hàng nghìn tỷ USD đầu tư vào ngành sản xuất, giá thuốc giảm và thâm hụt thương mại hàng hóa giảm.
Số liệu từ chính quyền Trump chỉ ra rằng, thâm hụt thương mại hàng hóa của Mỹ đã giảm 24% trong giai đoạn tháng 4/2025 - 2/2026 so với cùng kỳ. Đặc biệt, thâm hụt với Trung Quốc giảm 32% và với EU giảm gần 40%. Cán cân thương mại hàng hóa song phương của Mỹ đã cải thiện với hơn 63% đối tác. Đồng thời, chỉ số sản xuất công nghiệp đạt mức cao nhất kể từ năm 2019. Nghiên cứu của Ngân hàng Anh cũng cho thấy giá xuất khẩu trung bình sang Mỹ đã giảm, ngụ ý các nhà sản xuất nước ngoài đang chia sẻ chi phí thuế quan bằng cách hạ giá xuất khẩu.
Tác động & Nhận định
- Tích cực: Chính sách thuế đã giúp giảm thâm hụt thương mại đáng kể, đặc biệt với các đối tác lớn như Trung Quốc và EU. Làn sóng đầu tư vào ngành sản xuất trong nước và sự cải thiện của chỉ số sản xuất công nghiệp cho thấy nỗ lực thúc đẩy sản xuất nội địa đã có hiệu quả ban đầu.
- Tiêu cực: Mặc dù chính quyền báo cáo thành công, giới chuyên gia và nhà đầu tư vẫn lo ngại về tiềm năng tăng trưởng kinh tế kém đi do những bất ổn và chi phí phát sinh từ các chính sách thương mại. Hiệu quả thực sự của việc giảm thâm hụt thương mại đối với lợi ích tổng thể của người tiêu dùng và doanh nghiệp Mỹ vẫn cần thời gian để đánh giá đầy đủ.
Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao các báo cáo kinh tế vĩ mô và động thái chính sách thương mại tiếp theo, vì chúng có thể tiếp tục tạo ra sự biến động trên thị trường.