Vấn đề của nền kinh tế Việt Nam hiện nay không phải là thiếu tiền, mà là thiếu các kênh để dòng tiền chảy vào một cách hiệu quả, theo nhận định của ông Nguyễn Duy Linh, Tổng Giám đốc CTCP Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội. Đồng quan điểm, ông Nguyễn Xuân Thành từ Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, chỉ ra rằng vòng quay tiền trong nền kinh tế đang chậm lại đáng kể.
Diễn biến chi tiết
Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, lượng tiền mặt ngoài hệ thống ngân hàng đã tăng mạnh từ khoảng 9% lên 11% tổng phương tiện thanh toán, tương đương khoảng 13 tỷ USD đang được người dân và tổ chức nắm giữ. Sự gia tăng này phản ánh tâm lý thận trọng của người dân trước các cú sốc chính sách hoặc thay đổi về thuế. Trong 5 tháng đầu năm, thu ngân sách nhà nước đã đạt khoảng 53% kế hoạch (1,3 triệu tỷ đồng), trong khi chi ngân sách mới đạt 22% dự toán.
Một điểm đáng chú ý khác là cơ cấu tiền gửi đã thay đổi, với tiền gửi cá nhân hiện cao hơn tiền gửi doanh nghiệp khoảng 10%. Các doanh nghiệp giảm nắm giữ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) và dịch chuyển dòng tiền sang tiền gửi có kỳ hạn hoặc thậm chí chuyển sang khu vực cá nhân để hưởng lãi suất tốt hơn.
Tác động & Nhận định
- Thách thức chính sách: Ngân hàng Nhà nước đang đối mặt với thách thức kép: vừa phải thúc đẩy tín dụng để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, vừa phải quản lý lượng tiền mặt lớn và vòng quay tiền chậm.
- Tâm lý thị trường: Tâm lý thận trọng của người dân và doanh nghiệp đang kìm hãm dòng vốn đầu tư, ảnh hưởng đến hiệu quả phân bổ nguồn lực trong nền kinh tế.
- Cơ hội đầu tư: Việc thiếu các kênh đầu tư hiệu quả cho thấy sự cần thiết của các chính sách kích thích đầu tư công, gỡ khó cho doanh nghiệp và tạo ra môi trường kinh doanh hấp dẫn hơn để thu hút dòng tiền đang bị “đình trệ”.
Nền kinh tế đang có lượng tiền dồi dào nhưng cần các giải pháp chính sách đồng bộ để khai thông dòng vốn, chuyển hóa từ tiền gửi và tiền mặt thành các hoạt động sản xuất, kinh doanh và đầu tư có giá trị thực.