Kinh tế Iran đang trải qua giai đoạn suy thoái nghiêm trọng sau ba tháng chiến tranh với Mỹ và Israel, với tổng thiệt hại ước tính lên tới 270 tỷ USD. Con số này chiếm phần lớn tổng sản phẩm quốc nội (GDP) 371 tỷ USD của Iran vào năm 2025, cho thấy mức độ ảnh hưởng nặng nề đến nền kinh tế quốc gia.
Diễn biến chi tiết
Các cuộc không kích từ Mỹ và Israel đã gây tổn thất nghiêm trọng cho lưới điện, nhà máy thép, cơ sở hóa dầu, cảng biển và các hành lang giao thông trọng yếu của Iran. Đồng thời, Mỹ cũng thực hiện phong tỏa đường biển nhằm cô lập hoàn toàn Iran. Các mô hình mô phỏng của UNDP dự báo tăng trưởng GDP thực tế sẽ giảm từ 8,8 đến 10,4 điểm phần trăm so với kịch bản không có chiến tranh. Tình hình lạm phát trở nên đáng báo động khi dự kiến đạt 69% cho cả năm, mức cao nhất kể từ năm 1979, theo ước tính của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Sự khan hiếm hàng hóa do chiến tranh đã đẩy giá các mặt hàng thiết yếu như lúa mì, gạo, trứng và dầu ăn tăng từ 125% đến 430%. Lạm phát giá lương thực dự kiến vượt quá 100% vào cuối năm, so với mức gần 58% vào năm 2025.
Tác động & Nhận định
Cuộc xung đột đã đẩy thêm khoảng 3,5 triệu đến 4,1 triệu người Iran xuống dưới chuẩn nghèo quốc tế, nâng tỷ lệ nghèo quốc gia lên gần 41% từ mức 36,3% vào năm 2023. Về cơ sở hạ tầng, khoảng 24.500 cơ sở thương mại và công nghiệp cùng 125.000 công trình dân dụng đã bị phá hủy. Tình hình này cho thấy một bức tranh kinh tế vĩ mô vô cùng ảm đạm, với nguy cơ khủng hoảng nhân đạo và bất ổn xã hội ngày càng gia tăng. Đối với nhà đầu tư quốc tế, tình hình tại Iran làm tăng rủi ro địa chính trị toàn cầu, đặc biệt là đối với giá dầu mỏ và các tuyến vận tải biển qua khu vực Trung Đông, có thể tác động đến thị trường hàng hóa và chuỗi cung ứng toàn cầu.