Sau 150 ngày áp dụng thuế tạm thời 10% đối với hàng nhập khẩu vào Mỹ, kể từ ngày 24/2, các chuyên gia đã đưa ra ba kịch bản về tương lai xuất khẩu của Việt Nam. Đây là động thái sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các chính sách thuế nhập khẩu dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) của Tổng thống Donald Trump, thay vào đó áp dụng cơ chế theo Điều 122 Đạo luật Thương mại năm 1974, có hiệu lực đến ngày 24/7.
Diễn biến chi tiết
Tại hội thảo "Giải pháp ứng phó chính sách thuế tạm thời 150 ngày của Mỹ" sáng 25/3, GS. Trần Ngọc Anh từ Đại học Indiana (Mỹ) đã trình bày ba kịch bản chính:
- Kịch bản 1 (60% xác suất): Áp lực thuế với hàng từ Việt Nam gia tăng. Nếu chính quyền Trump hoàn tất các cuộc điều tra theo Điều 301 về hành vi thương mại không công bằng, một số ngành như thép, xe điện và linh kiện bán dẫn của Việt Nam có thể phải chịu mức thuế 20-30%, thay vì mức 10% hiện tại.
- Kịch bản 2: Chính quyền Trump chủ động nới lỏng thuế quan. Điều này có thể xảy ra khi lạm phát tại Mỹ cao kỷ lục, hoặc giá dầu Brent vượt ngưỡng 140 USD/thùng.
- Kịch bản 3: Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (CIT) phán quyết thuế tạm thời viện dẫn từ Điều 122 của ông Trump là lạm quyền và vô hiệu hóa. Kịch bản này phụ thuộc lớn vào diễn biến cuộc xung đột tại Trung Đông.
Tác động & Nhận định
Kịch bản đầu tiên đặt ra thách thức lớn nhất cho các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam, đặc biệt là trong các ngành mũi nhọn như thép, xe điện và bán dẫn, vốn đang có đà tăng trưởng mạnh. Việc áp thuế cao hơn sẽ làm giảm tính cạnh tranh của hàng Việt trên thị trường Mỹ, đồng thời có thể khiến các doanh nghiệp phải điều chỉnh chuỗi cung ứng và chiến lược kinh doanh. Hai kịch bản còn lại mang tính tích cực hơn nhưng lại phụ thuộc vào các yếu tố vĩ mô toàn cầu và quyết định pháp lý, nằm ngoài tầm kiểm soát của Việt Nam. Các nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến các cuộc điều tra thương mại của Mỹ và tình hình kinh tế thế giới để đưa ra quyết định phù hợp.