Giá khoai lang Lệ Cần loại 1 tại khu vực Tây Nguyên vào tháng 10 ghi nhận mức 17.000 đồng/kg, tăng 30% so với cùng kỳ năm ngoái và gấp ba lần đáy tháng 4. Tuy nhiên, theo ghi nhận của VnExpress, người nông dân vẫn bị hụt lãi đáng kể do sản lượng thấp, tỷ lệ củ đạt chuẩn giảm và chi phí đầu vào tăng cao.
Vì sao giá khoai lang tăng nhưng lợi nhuận giảm sút?
Theo khảo sát tại các nhà vườn ở xã Đăk Hà, thời tiết mưa kéo dài khiến củ phát triển kém, kéo tỷ lệ khoai loại 1 giảm mạnh:
- Tại vườn chị Minh (3 ha), sản lượng đạt 28 tấn, thu về 350 triệu đồng, lãi 160 triệu đồng (giảm 1/3 so với năm ngoái) do tỷ lệ loại 1 giảm từ 65% xuống dưới 50%.
- Tại vườn chị Hải (3 ha), sản lượng chỉ đạt 26 tấn, doanh thu 308 triệu đồng, lợi nhuận còn 130 triệu đồng (giảm gần một nửa).
- Giá thu mua có sự phân hóa lớn: loại 1 đạt 17.000 đồng/kg, loại trung bình là 11.000 đồng/kg, và củ nhỏ chỉ khoảng 5.000 đồng/kg.
- Chi phí đầu vào tăng mạnh: giá phân bón tăng 15-20%, chi phí nhân công tăng khoảng 20% so với năm trước.
Theo ông Nguyễn Hoài Tâm, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Quảng Ngãi, tỉnh hiện có khoảng 1.017 ha khoai lang với sản lượng ước tính 15.255 - 20.340 tấn/năm. Giá loại 1 tăng do quy luật cung - cầu khi nguồn cung đạt chuẩn sụt giảm vì thời tiết bất lợi, nhưng không đại diện cho toàn bộ sản lượng thu hoạch.
Tác động tới nhà đầu tư
Diễn biến này phản ánh rủi ro đặc thù của chuỗi giá trị nông sản mà nhà đầu tư cần lưu ý:
- Biên lợi nhuận ngành nông nghiệp: Giá bán đầu ra tăng cục bộ không đồng nghĩa với lợi nhuận của người sản xuất hay doanh nghiệp thu mua tăng, do ảnh hưởng từ tỷ lệ hàng loại 1 và chi phí sản xuất leo thang.
- Doanh nghiệp phân bón hưởng lợi: Chi phí phân bón tăng 15-20% củng cố doanh thu cho các đơn vị kinh doanh vật tư nông nghiệp nhưng gây áp lực ngược lại cho vùng nguyên liệu.
- Rủi ro chuỗi cung ứng: Sản lượng thu mua tại Tây Nguyên giảm (thương lái chỉ gom được 10-12 tấn/ngày thay vì 15-20 tấn/ngày) có thể gây gián đoạn nguồn cung ứng cho các đơn vị chế biến nông sản xuất khẩu.