Iran đã tận dụng một khoảng thời gian ngắn khi Mỹ tạm dỡ bỏ lệnh phong tỏa hàng hải để xuất khẩu khoảng 70 triệu thùng dầu trị giá 5-6 tỷ USD ra thị trường quốc tế, với phần lớn lượng dầu này được cho là hướng tới Trung Quốc. Hoạt động này diễn ra từ giữa tháng 6 đến giữa tháng 7, trước khi Washington tái áp đặt và siết chặt các lệnh trừng phạt.
Diễn biến chi tiết
Theo báo cáo từ United Against Nuclear Iran (UANI) và các nhà phân tích dầu mỏ, Tehran đã đẩy mạnh xuất khẩu dầu trong giai đoạn này. Khoảng 20 tàu chở dầu của Iran, bao gồm các tàu như Diona, Hero II, Sonia 1 và Stream, đã xuất hiện ngoài khơi bờ biển phía đông Malaysia. Các chuyên gia nhận định rằng điểm đến cuối cùng của số dầu này là các nhà máy lọc dầu tư nhân tại Trung Quốc, còn được gọi là “teapot refineries”.
Để né tránh các lệnh trừng phạt của Mỹ, Iran tiếp tục sử dụng phương thức chuyển tải dầu giữa các tàu. Các tàu chở dầu của Iran di chuyển đến khu vực Eastern Outer Port Limits, nằm ngoài lãnh hải Malaysia, được xem là điểm trung chuyển chiến lược giữa Iran và Trung Quốc. Tại đây, dầu được bơm từ tàu Iran sang các tàu chở dầu khác thông qua hệ thống ống dẫn lớn trên biển, giúp che giấu nguồn gốc hàng hóa và gây khó khăn cho việc truy vết của cơ quan chức năng Mỹ.
Tác động & Nhận định
- Việc Iran tiếp tục xuất khẩu dầu bất chấp lệnh trừng phạt cho thấy khả năng của nước này trong việc tìm kiếm thị trường và phương thức giao dịch thay thế, đặc biệt là với Trung Quốc.
- Số lượng lớn dầu được bán ra có thể ảnh hưởng đến cung cầu dầu mỏ toàn cầu, dù tác động có thể không quá lớn do đây là giao dịch trong thời gian ngắn.
- Đối với các nhà đầu tư, việc Trung Quốc tiếp tục mua dầu từ Iran với giá chiết khấu có thể ảnh hưởng đến giá dầu thô trên thị trường quốc tế và chính sách ngoại giao giữa các nước lớn.
- Mặc dù tin tức này không ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường Việt Nam, nhưng nó phản ánh tình hình địa chính trị và cung ứng năng lượng toàn cầu, có thể gián tiếp tác động đến giá năng lượng nhập khẩu của Việt Nam trong dài hạn.