Iran và Oman đã đạt được thỏa thuận quan trọng về tuyến hàng hải đi qua Eo biển Hormuz, cho thấy những nỗ lực ngoại giao nhằm tái mở cửa tuyến đường thủy chiến lược này đang đi đến hồi kết. Diễn biến này có thể tác động tích cực đến thị trường năng lượng toàn cầu, đặc biệt là giá nhiên liệu.
Diễn biến chi tiết
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei ngày 5/8 thông báo Tehran và Muscat đã thống nhất các tọa độ địa lý của luồng hàng hải an toàn và đang trong giai đoạn hoàn thiện tuyên bố chung về thỏa thuận tạm thời. Tuy nhiên, ông Baghaei cảnh báo rằng thỏa thuận sẽ không đảm bảo an toàn hoàn toàn cho tàu thuyền nếu Mỹ tiếp tục phong tỏa hải quân các cảng của Iran.
Việc mở lại Eo biển Hormuz là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm hạ giá nhiên liệu trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Ông Trump bày tỏ lạc quan về tiến độ đàm phán và kỳ vọng thỏa thuận sẽ hoàn tất trong vài ngày tới. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cũng cho biết tuyến hàng hải mới có thể được sử dụng trong khoảng 2-4 tháng nếu thỏa thuận với Oman được triển khai, nhưng nhấn mạnh Tehran sẽ không chấp nhận "can thiệp từ bên ngoài" vào tuyến đường thủy này.
Tác động & Nhận định
Thỏa thuận giữa Iran và Oman được kỳ vọng sẽ khôi phục biên bản ghi nhớ (MoU) đã ký vào ngày 17/6 giữa Tehran và chính quyền Tổng thống Trump. Văn kiện này nhằm:
- Kéo dài lệnh ngừng bắn trước đó.
- Dần đưa hoạt động vận tải qua Eo biển Hormuz trở lại mức trước xung đột mà không phải trả phí.
Việc Eo biển Hormuz, nơi 20% lượng dầu mỏ toàn cầu đi qua, được mở lại sẽ giảm bớt căng thẳng địa chính trị và rủi ro nguồn cung, qua đó có thể góp phần ổn định và giảm giá dầu trên thị trường quốc tế. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh lạm phát năng lượng đang là mối lo ngại lớn trên toàn cầu.