Căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang khi Tehran được cho là đang áp dụng chính chiến thuật đàm phán của Tổng thống Mỹ Donald Trump để đối phó. Tình hình phức tạp này diễn ra sau khi Tổng thống Trump bày tỏ sự thất vọng về việc Iran không tuân thủ một bản ghi nhớ (MOU) tạm thời nhằm chấm dứt xung đột, đồng thời tuyên bố sẽ thu phí các tàu đi qua eo biển Hormuz.
Diễn biến chi tiết
Ngày 13/7, Tổng thống Trump đã phàn nàn trên Fox News rằng ông không thể tin tưởng Tehran sẽ tuân thủ thỏa thuận. Ông nói: “Mọi thứ đã được chốt xong, rồi họ lại phá vỡ. Họ lúc nào cũng phá vỡ”. Bình luận này bị nhiều người coi là mỉa mai, vì chính ông Trump nổi tiếng với việc rút khỏi hàng loạt thỏa thuận quốc tế. Một số nhà phân tích cho rằng thế khó hiện tại của Mỹ bắt nguồn từ quyết định của ông Trump trong nhiệm kỳ đầu tiên khi hủy bỏ thỏa thuận hạt nhân JCPOA dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama.
Đáp lại tuyên bố thu phí tàu qua eo biển Hormuz của Tổng thống Trump, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi lập tức đăng trên mạng xã hội X (trước đây là Twitter) rằng Tổng thống Trump “hoàn toàn đúng” khi hợp pháp hóa lập trường của Tehran về việc thu phí các tàu đi qua tuyến hàng hải chiến lược này. Ông Araghchi châm biếm: “20% tất nhiên là quá cao. Chúng tôi sẽ công bằng hơn”.
Tổng thống Trump dường như đã nhận ra Iran là một đối thủ đàm phán rất cứng rắn và có cách diễn giải riêng về nội dung bản ghi nhớ. Ông vẫn chưa giải thích rõ ràng với người dân Mỹ lý do khơi lại cuộc chiến mà trước đó ông nhiều lần tuyên bố mình đã thắng. Chỉ vài tuần sau khi tuyên bố bản ghi nhớ sẽ chấm dứt vĩnh viễn chương trình hạt nhân của Iran và mang lại hòa bình cho Trung Đông, ông Trump đã đổi giọng, cho rằng thỏa thuận đó chỉ là “phép thử” mà Iran đã thất bại.
Tác động & Nhận định
- Căng thẳng địa chính trị: Sự đối đầu giữa Mỹ và Iran có thể dẫn đến bất ổn khu vực, ảnh hưởng đến nguồn cung dầu mỏ toàn cầu và giá cả hàng hóa.
- Giá dầu: Bất kỳ sự gián đoạn nào tại eo biển Hormuz, một tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng, đều có thể đẩy giá dầu lên cao, tác động tiêu cực đến nền kinh tế toàn cầu và Việt Nam.
- Chính sách đối ngoại: Vị thế của Mỹ trong các cuộc đàm phán quốc tế có thể bị suy yếu nếu không thể đạt được một thỏa thuận ổn định với Iran.
- Rủi ro thị trường: Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến này vì nó tiềm ẩn rủi ro địa chính trị có thể ảnh hưởng đến tâm lý thị trường chứng khoán toàn cầu và Việt Nam.
Cuộc đối đầu chiến thuật này cho thấy sự phức tạp và khó đoán trong quan hệ Mỹ-Iran, đòi hỏi các nhà đầu tư phải thận trọng trước những biến động khó lường.