Iran đã đưa ra những yêu sách mạnh mẽ đối với Mỹ, tuyên bố rằng eo biển Hormuz, một tuyến đường hàng hải chiến lược quan trọng, sẽ không được mở lại cho đến khi Washington "sửa đổi hành vi". Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran đã đưa ra các yêu cầu mới, có khả năng làm phức tạp thêm tiến trình đàm phán về thỏa thuận quản lý tuyến đường thủy và hoạt động tàu thuyền qua khu vực này.
Diễn biến chi tiết
Ngày 8/8, Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran, Mohammad Bagher Zolghadr, một chỉ huy cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), đã công bố tuyên bố trên truyền hình nhà nước. Các yêu cầu chính của Iran bao gồm:
- Mỹ không được đe dọa Iran một lần nữa.
- Chấm dứt vĩnh viễn cuộc chiến với Iran và các lực lượng vũ trang đồng minh của Tehran trong khu vực.
- Dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran.
- Rút lực lượng quân sự khỏi khu vực.
- Bồi thường đầy đủ cho Iran về những thiệt hại do chiến tranh gây ra.
- Dỡ bỏ trừng phạt và giải phóng các tài sản của Iran một cách vô điều kiện.
Phía Mỹ hiện chưa đưa ra bình luận chính thức về những yêu cầu này. Trước đó, Washington đã bày tỏ mong muốn đạt được một thỏa thuận chấp nhận được về eo biển Hormuz trước khi chấm dứt lệnh phong tỏa. Theo thỏa thuận tạm thời ký vào tháng 6, việc dỡ bỏ trừng phạt và phương án bồi thường sẽ là một phần của thỏa thuận cuối cùng, và vấn đề tài sản bị phong tỏa cũng sẽ được đưa ra đàm phán. Thời hạn 60 ngày để đàm phán thỏa thuận cuối cùng sắp kết thúc nhưng có thể được gia hạn.
Tác động & Nhận định
Những yêu sách mới của Iran có khả năng leo thang căng thẳng trong khu vực Trung Đông và gây ra những biến động lớn trên thị trường hàng hóa, đặc biệt là giá dầu. Eo biển Hormuz là tuyến đường vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu mỏ tiêu thụ toàn cầu. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây cũng sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chuỗi cung ứng năng lượng, kéo theo giá dầu tăng vọt, tác động tiêu cực đến chi phí sản xuất và vận chuyển toàn cầu.
Đối với nhà đầu tư Việt Nam, việc giá dầu tăng cao sẽ ảnh hưởng đến các doanh nghiệp vận tải, logistics và các ngành sử dụng năng lượng lớn. Ngược lại, cổ phiếu ngành dầu khí có thể hưởng lợi ngắn hạn. Tình hình địa chính trị bất ổn cũng làm tăng rủi ro thị trường, khiến nhà đầu tư có xu hướng tìm đến các tài sản trú ẩn an toàn như vàng. Diễn biến này cần được theo dõi sát sao để đánh giá tác động tiềm ẩn đến lạm phát toàn cầu và chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương.