Iran đang khẳng định quyền kiểm soát eo biển Hormuz, tuyến đường thủy chiến lược, xem đây là "vũ khí vàng" có giá trị hơn cả chương trình hạt nhân đã khiến nước này chịu nhiều lệnh trừng phạt. Các nhà lãnh đạo Iran tin rằng lợi thế từ eo biển này đã buộc Washington phải chấm dứt chiến tranh, đồng thời coi đây là quân bài mạnh nhất trong đàm phán với phương Tây.
Diễn biến chi tiết
Trong nhiều năm, Iran đã tránh phong tỏa eo biển Hormuz, nhưng hiện tại, quan điểm này đã thay đổi. Ông Ebrahim Azizi, thành viên Ủy ban An ninh quốc gia và chính sách đối ngoại của Quốc hội Iran, đã gửi thông điệp tới Mỹ, nhấn mạnh rằng việc công nhận trật tự mới của Iran tại eo biển Hormuz là "con đường duy nhất để tiến lên phía trước". Reuters dẫn hai nguồn tin cấp cao của Iran cho biết, mặc dù chính sách này có thể dẫn đến đối đầu kéo dài, nhưng trong nội bộ Iran, hầu như không có bất đồng về việc giữ vững đòn bẩy chiến lược này. Các nhà lãnh đạo Iran cho rằng không một quốc gia tỉnh táo nào lại từ bỏ một lợi thế quan trọng như vậy.
Tác động & Nhận định
Eo biển Hormuz là tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới, với khoảng một phần năm lượng dầu mỏ tiêu thụ toàn cầu đi qua đây. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại eo biển này đều có thể gây ra biến động lớn trên thị trường dầu mỏ quốc tế, ảnh hưởng trực tiếp đến giá dầu và an ninh năng lượng toàn cầu. Đối với nhà đầu tư Việt Nam, biến động giá dầu sẽ tác động đến các ngành như vận tải, sản xuất và tiêu dùng. Việc Iran kiên quyết giữ quyền kiểm soát có thể dẫn đến:
- Rủi ro địa chính trị gia tăng: Khả năng đối đầu giữa Iran và các cường quốc phương Tây có thể ảnh hưởng đến ổn định khu vực và thị trường tài chính toàn cầu.
- Giá dầu: Bất kỳ mối đe dọa nào đối với nguồn cung dầu qua Hormuz đều có thể đẩy giá dầu thô lên cao, ảnh hưởng đến chi phí nhập khẩu và lạm phát.
- Thỏa thuận hạt nhân: Quan điểm mới của Iran về Hormuz có thể làm phức tạp thêm các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của nước này trong tương lai.
Thỏa thuận tạm thời mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký tháng trước, mặc dù mở lại eo biển cho hoạt động hàng hải trong 60 ngày, vẫn để ngỏ số phận dài hạn của tuyến đường này, cho thấy tính chất phức tạp và chưa ngã ngũ của vấn đề.