Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vừa đưa ra cảnh báo về tình trạng dễ bị tổn thương của thị trường dầu mỏ toàn cầu. Theo IMF, cả ba 'bộ đệm' chính giúp thị trường hấp thụ các cú sốc nguồn cung đã cạn kiệt, để ngỏ khả năng giá dầu biến động mạnh nếu căng thẳng địa chính trị leo thang.
Diễn biến chi tiết
Cảnh báo của IMF được đưa ra trong bối cảnh cuộc xung đột tiềm tàng giữa Mỹ và Iran có nguy cơ tái diễn, đe dọa nguồn cung dầu từ một trong những khu vực sản xuất dầu mỏ quan trọng nhất thế giới. Ba "bộ đệm" mà IMF đề cập bao gồm:
- Năng lực dự phòng của OPEC: Năng lực sản xuất dầu dự phòng của các thành viên Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và đối tác (OPEC+) đang ở mức thấp kỷ lục. Điều này có nghĩa là khối này có rất ít khả năng tăng cường sản lượng nhanh chóng để bù đắp cho bất kỳ sự gián đoạn nguồn cung nào.
- Dự trữ chiến lược dầu mỏ: Dự trữ dầu chiến lược của các quốc gia tiêu thụ lớn, đặc biệt là Mỹ, đã được sử dụng đáng kể trong những năm gần đây để ổn định giá cả, và hiện đang ở mức thấp lịch sử.
- Đầu tư vào sản xuất dầu mỏ: Đầu tư toàn cầu vào thăm dò và sản xuất dầu mỏ đã giảm sút trong nhiều năm qua, dẫn đến thiếu hụt năng lực cung ứng dài hạn. Các công ty dầu mỏ đang ưu tiên lợi nhuận và chuyển đổi năng lượng hơn là mở rộng sản lượng.
Tác động & Nhận định
Việc cạn kiệt các bộ đệm này đồng nghĩa với việc thị trường dầu mỏ trở nên cực kỳ nhạy cảm với bất kỳ gián đoạn nguồn cung mới nào. Nếu căng thẳng giữa Mỹ và Iran bùng phát hoặc có bất kỳ sự cố địa chính trị lớn nào khác ảnh hưởng đến các tuyến đường vận chuyển hoặc khu vực sản xuất dầu chủ chốt, giá dầu có thể tăng vọt mạnh. Điều này sẽ gây áp lực lạm phát đáng kể trên toàn cầu, ảnh hưởng đến chi phí sản xuất và vận chuyển, từ đó tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế.
Đối với Việt Nam, một quốc gia nhập khẩu dầu ròng, giá dầu tăng cao sẽ làm tăng chi phí đầu vào cho nhiều ngành sản xuất, vận tải và năng lượng, có thể gây áp lực lên lạm phát và ảnh hưởng đến sức mua của người tiêu dùng.