Cựu Phó Giám đốc điều hành thứ nhất và Kinh tế trưởng của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Gita Gopinath, đã đưa ra cảnh báo nghiêm trọng về khả năng ứng phó của nền kinh tế toàn cầu trước một cú sốc dầu mỏ tiềm ẩn. Bà nhấn mạnh rằng các chính phủ trên thế giới hiện không còn đủ năng lực tài khóa để đối phó với một cuộc suy thoái kinh tế do giá dầu tăng vọt, nếu cuộc chiến tại Iran kéo dài và leo thang.
Diễn biến chi tiết
Bà Gopinath, người hiện là Cố vấn kinh tế cho Tổng thống Hoa Kỳ, phát biểu trong một hội nghị vào thứ Ba rằng không gian tài khóa của nhiều quốc gia đã "cạn kiệt" sau hàng loạt các cuộc khủng hoảng gần đây, bao gồm đại dịch COVID-19, lạm phát cao kỷ lục và chiến tranh tại Ukraine. Các chính phủ đã phải chi tiêu mạnh tay để hỗ trợ nền kinh tế, dẫn đến mức nợ công tăng cao và hạn chế khả năng kích thích tài khóa trong tương lai. Một cuộc xung đột kéo dài ở Iran có thể gây ra cú sốc nguồn cung dầu mỏ lớn, đẩy giá dầu lên cao, làm gián đoạn chuỗi cung ứng và gia tăng áp lực lạm phát, từ đó đẩy kinh tế toàn cầu vào suy thoái.
Tác động & Nhận định
Cảnh báo này có ý nghĩa quan trọng đối với nhà đầu tư Việt Nam và thị trường toàn cầu. Một cuộc chiến tranh kéo dài ở Iran sẽ:
- Đẩy giá dầu thô tăng mạnh: Gây áp lực lạm phát và ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất, vận chuyển của các doanh nghiệp.
- Làm suy yếu tăng trưởng kinh tế toàn cầu: Khiến nhu cầu tiêu dùng và đầu tư giảm sút, tác động tiêu cực đến xuất khẩu của Việt Nam.
- Giảm khả năng ứng phó của các chính phủ: Hạn chế các gói kích thích kinh tế nếu có suy thoái, khiến quá trình phục hồi khó khăn hơn.
Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến địa chính trị tại Trung Đông và tác động của nó đến giá dầu cũng như chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn. Sự thiếu hụt không gian tài khóa đồng nghĩa với rủi ro suy thoái kinh tế sẽ tăng lên nếu một cú sốc lớn xảy ra.