Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) vừa kiến nghị bổ sung loại hình đất ở có thời hạn vào Luật Đất đai 2024, song song với việc sửa đổi các quy định về thời hạn sử dụng đất. Đề xuất này nhằm tạo sự linh hoạt hơn trong quản lý và khai thác quỹ đất, đồng thời giải quyết sự chưa đồng bộ giữa Luật Đất đai và Luật Nhà ở hiện hành.
Diễn biến chi tiết
Chủ tịch HoREA, ông Lê Hoàng Châu, nhấn mạnh rằng Luật Đất đai 2024 hiện chỉ quy định đất ở được sử dụng ổn định lâu dài. Tuy nhiên, Luật Nhà ở 2023 đã cho phép thực hiện hình thức mua bán nhà ở có thời hạn, theo đó người mua được sở hữu nhà ở trong thời hạn thỏa thuận và phải hoàn trả lại cho bên bán khi hết hạn.
HoREA chỉ ra rằng nhà ở có thời hạn có thể được xây dựng trên đất ở sử dụng lâu dài của bên bán, trên đất thuê lại của người có quyền sử dụng đất ở lâu dài, hoặc trên đất ở có thời hạn được thuê để xây dựng nhà ở phục vụ mục đích mua bán có thời hạn. Sự thiếu vắng quy định về "đất ở sử dụng có thời hạn" trong Luật Đất đai đang tạo ra một khoảng trống pháp lý, khiến hệ thống luật pháp chưa thực sự đồng bộ.
HoREA cũng viện dẫn kinh nghiệm từ Singapore, nơi khoảng 95% diện tích đất thuộc sở hữu Chính phủ và thực hiện chính sách bán nhà ở cho công dân với quyền sở hữu có thời hạn tối đa 99 năm. Sau thời hạn này, nhà đất sẽ thuộc về Chính phủ, tạo thuận lợi cho công tác chỉnh trang và tái phát triển đô thị vì lợi ích quốc gia.
Tác động & Nhận định
Đề xuất của HoREA, nếu được chấp thuận, sẽ có những tác động đáng kể đến thị trường bất động sản Việt Nam:
- Tăng tính linh hoạt: Giúp thị trường đa dạng hóa sản phẩm, phù hợp hơn với nhu cầu của các phân khúc khách hàng khác nhau, đặc biệt là những người có thu nhập trung bình.
- Đồng bộ pháp luật: Khắc phục tình trạng chồng chéo, chưa nhất quán giữa Luật Đất đai và Luật Nhà ở, tạo hành lang pháp lý rõ ràng hơn cho các giao dịch nhà ở có thời hạn.
- Khả năng tái phát triển đô thị: Mô hình đất ở có thời hạn có thể hỗ trợ các địa phương trong công tác quy hoạch, chỉnh trang và tái phát triển đô thị về lâu dài, giảm thiểu các tranh chấp và chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng.
- Tham khảo quốc tế: Việc học hỏi kinh nghiệm từ Singapore cho thấy một hướng đi tiềm năng để Việt Nam tối ưu hóa việc quản lý và sử dụng quỹ đất, đặc biệt trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng.