Côn Sơn, từng là trung tâm sản xuất máy tính xách tay và điện tử lớn của Trung Quốc, đang đối mặt với một làn sóng thất nghiệp đáng báo động. Hàng chục triệu lao động nhập cư, những người từng đổ về đây để làm việc cho các nhà cung ứng của Apple và Dell, nay đang đứng trước nguy cơ bị bỏ lại phía sau khi Trung Quốc chuyển dịch trọng tâm kinh tế từ sản xuất giá rẻ sang công nghệ cao.
Diễn biến chi tiết
Công viên Zhenchuan Good Samaritan ở Côn Sơn, huyện giàu nhất Trung Quốc, giờ đây trở thành nơi trú ngụ tạm thời cho nhiều lao động thất nghiệp. Anh Hu Xinbing, 31 tuổi, một cựu công nhân của Pegatron và Inventec (nhà cung ứng của Apple), là một trong số hàng chục triệu người mất việc. Anh chia sẻ rằng robot đã thay thế con người trong nhiều công đoạn sản xuất, khiến nhu cầu lao động giảm đáng kể.
Trong hơn hai thập kỷ, Côn Sơn liên tục được xếp hạng là huyện phát triển kinh tế nhất Trung Quốc, sản xuất tới một phần ba số máy tính xách tay của thế giới. Tuy nhiên, chính quyền địa phương hiện đang ưu tiên hỗ trợ các doanh nghiệp trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), xe bay và các công nghệ tiên tiến khác. Cùng lúc đó, các nhà máy điện tử truyền thống cũng tăng cường tự động hóa để đối phó với nhu cầu suy yếu và căng thẳng thương mại.
Tác động & Nhận định
Sự thay đổi cơ cấu kinh tế của Trung Quốc, từ mô hình sản xuất thâm dụng lao động sang công nghệ cao, đang tạo ra thách thức lớn về việc làm. Điều này có thể dẫn đến:
- Gia tăng bất ổn xã hội: Một lượng lớn lao động mất việc có thể gây ra các vấn đề xã hội và an ninh trật tự.
- Áp lực lên tăng trưởng kinh tế: Dù hướng tới công nghệ cao là chiến lược dài hạn, nhưng việc chuyển đổi đột ngột có thể gây ra những cú sốc ngắn hạn cho nền kinh tế.
- Tác động chuỗi cung ứng toàn cầu: Trung Quốc là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Những thay đổi về chính sách công nghiệp và lao động tại đây có thể ảnh hưởng đến các đối tác thương mại, bao gồm Việt Nam, vốn có nhiều nhà máy sản xuất linh kiện, điện tử.
Để giải quyết vấn đề này, Trung Quốc cần có các chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, đào tạo lại lao động và tạo ra việc làm mới trong các lĩnh vực đang phát triển. Nếu không, hàng chục triệu người sẽ bị bỏ lại phía sau, gây hệ lụy lâu dài cho nền kinh tế và xã hội nước này.